Мэтатэза

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Мэтатэ́за (па-грэцку: μετάθέσις — «перастаўляньне») — перастаноўка гукаў, радзей складоў у слове на глебе асыміляцыі ці дысыміляцыі. Абумоўленае намаганьнем унікнуць цяжкамоўных або неўласьцівых дадзенай мове гукаспалучэньняў. Адзін зь відаў камбінаторных зьменаў мовы.

Мэтатэза ўяўляе зь сябе хоць і нерэгулярную, але ўсё ж такі досыць пашыраную фанэтычную зьяву, якая найчасьцей сустракаецца ў запазычаных словах. Запазычанае слова страчвае падтрымку з боку аднакаранёвых словаў роднай мовы, што спрычыняе меншую стойкасьць слова, перанесенага да чужога моўнага асяродзьдзя.

Прыклады мэтатэзы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Найчасьцей мэтатэза сустракаецца ў запазычаных словах (ням. Malbrett > > бел. мальбэрт).

Беларуская мова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Суворы — з суровы

Украінская мова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Бондар — з боднар («той, хто робіць бодні»)
  • Ведмідь — з медвідь («той, хто есьць мёд»)
  • Крилос, крилас — з клирос (грэц. κλήρος)
  • Намисто — з монисто

Маскальская мова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ладонь — з далонь
  • Сыворотка — з сыроватка
  • Тарелка — з талерка

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]