Знак працэнту

	Знак працэнту
	%
	Выява
	◄ () / \ ⸎ % ‰ ‱ ℅ © ►
Іншыя назвы	знак процанту; знак адсотку
Зьвесткі
Тып	друкарскі знак;
Назва ў Юнікодзе	percent sign
Юнікод	U+0025
HTML	&#37, &#x25
UTF-16	0x25
URL-код	%25
Гісторыя
Варыяцыі	⁒, ÷
	усе сымбалі · лацінка · кірыліца · грэцкія · дыякрытыкі · валюты · дапамога

Знак працэ́нту, таксама знак про́цанту^[1]^[2] таксама знак адсо́тку (%) — друкарскі сымбаль, які выкарыстоўваецца для абазначэньня адсотка. Зьвязаныя знакі ўключаюць знак праміле (на тысячу) ‰ і знак базіснага пункту (на дзесяць тысяч) ‱, якія паказваюць, што лік дзеліцца адпаведна на адну тысячу альбо дзесяць тысяч.

Гісторыя

Само слова «працэнт» паходзіць ад лацінскага pro centum, што азначае ў перакладзе «на сто (сотню)». Сымбаль адсотка эвалюцыянаваў са скарачэньня pc — італьянскае per cento.

Да 1425 году для абазначэньня працэнта не выкарыстоўвалася якіх-небудзь спэцыяльных сымбаляў. Ужывалі італьянскі тэрмін per cento (на сотню), у тым ліку, у скарочанай форме: «per 100», «p 100», «p cento». Напрыклад, у тэксьце 1339 г. выкарыстоўвалася літара «p» з гарызантальнай рысай^[3], што звычайна азначала скарачэньне «per», «por», «par», або «pur»^[4].

У XV стагодзьдзі абрэвіятуру сталі запісваць як «pc» зь невялікім кругам у канцы, які пазначае канчатковую літару -o (у італьянскім на яе сканчаліся лічэбнікі, напрыклад primo, secondo і гэтак далей). Першыя ўжываньні выяўлены ў дадатках да тэксту 1425 году, верагодна, зробленых каля 1435 году^[5].

Тэкст 1425 году з *Rara Arithmetica* с. 440^[6]

Абрэвіятура «pc» з кругам паступова эвалюцыянавала да знака гарызантальнага дробу («per o/o»; прыкладна да 1650 г.)^[7], у далейшым страціўшы частку «per»^[6].

Тэкст 1684 году ў*Rara Arithmetica* с. 441^[7]

У XVIII стагодзьдзі сустракаецца варыянт напісаньня, падобны з сучасным.

Крыніцы

↑ Слоўнік матэматычнае тэрміналёгіі (праект). Менск: Інбелкульт, 1927, БНТ — © Slounik.org, 2003–2023
↑ Практычны беларускі вайсковы слоўнік. Менск: Выйсковая Камісія пры Інбелкульце, 1927. (часткова), БНТ — © Slounik.org, 2003–2023
1 2 Smith, 1898, p. 437
↑ Letter p. / Cappelli, Adriano: Lexicon Abbreviaturarum. 2. verb. Aufl. Leipzig 1928. Wörterbuch der Abkürzungen: P. с. 256—257.
↑ Smith, 1898, pp. 439—440.
1 2 Smith, 1898, p. 441.
1 2 Smith, 1898, p. 441.

Літаратура

Smith, D. E. (1898), Rara Arithmetica: a catalogue of the arithmetics written before MDCI, with description of those in the library of George Arthur Plimpton of New York, Boston: Ginn
Smith, D. E. (1925), History of Mathematics, Boston: Ginn

Вонкавыя спасылкі

% на сайце Scriptsource.org

[1] Слоўнік матэматычнае тэрміналёгіі (праект). Менск: Інбелкульт, 1927, БНТ — © Slounik.org, 2003–2023

[2] Практычны беларускі вайсковы слоўнік. Менск: Выйсковая Камісія пры Інбелкульце, 1927. (часткова), БНТ — © Slounik.org, 2003–2023

[smith1898-3] 1 2 Smith, 1898, p. 437

[4] Letter p. / Cappelli, Adriano: Lexicon Abbreviaturarum. 2. verb. Aufl. Leipzig 1928. Wörterbuch der Abkürzungen: P. с. 256—257.

[5] Smith, 1898, pp. 439—440.

[smith440-6] 1 2 Smith, 1898, p. 441.

[SM5-7] 1 2 Smith, 1898, p. 441.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]