Люіс Кампаніс

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Л. Кампаніс на пасадзе прэзыдэнта Каталёніі

Люіс Кампа́ніс Хавэр або Люіс Кампаніс-і-Жавэр (па-каталянску: Lluís Companys i Jover; 21 чэрвеня 1882, Тарас — 14 кастрычніка 1940, Барсэлёна) — 123-і па ліку прэзыдэнт правінцыі Каталёнія з 1934 г. і падчас Гішпанскай грамадзянскай вайны.

Маладосьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся 21 чэрвеня 1882 у Тарасе ў сялянскай сям’і з арыстакратычнымі каранямі, быў другі брат з дзесяці. Яго бацькі былі Хасэп Кампаніс і Марыя Луіза дэ Жавер.[1] Пасьля атрыманьня дыплёма юрыста ўнівэрсытэту Барсэлёны, Кампаніс удзельнічаў у палітычным жыцьці Каталёніі з самага раньняга ўзросту. У 1906 годзе ў выніку падпалу ваеннымі офісаў каталёнскіх газэт Cu-Cut! і La Veu de Catalunya, і пасьля праходжаньня 'Ley de Jurisdicciones ("Закон юрысдыкцый"), які выступіў з прамовай супраць Гішпаніі, ён удзельнічаў у стварэньні каталёнскага нацыянальнага руху Solidarität.

Пазьней ён стаў сябрам эфэмэрнай Unió Federal Nacionalista Republicana, дзе ён быў прэзыдэнтам маладзёжнай сэкцыі. Ён быў арыштаваны за моладзевыя мерапрыемствы і заключаны ў турму пятнаццаць разоў, клясыфікаваны пасьля трагічнай тыдня Барсэлёны як «небясьпечны чалавек» ў паліцэйскіх пратаколах.

З Франсэскам Лайрэтам Кампаніс прадстаўляў левую фракцыю Partit Republicà Català (Каталонскую Рэспубліканскую партыю), быў абраны саветнікам Барсэлёны ў 1916 годзе. У лістападзе 1920 году ён быў затрыманы разам з Сальвадорам Сегі (вядомы як Эль Ной-дэль-Сукрэ), Марці Барэра, Хасэпам Віадзью і іншых прафсаюзнымі актывістаў і быў дэпартаваны ў Кастэль-дэ-ла-Мола ў Маон, на Менорцы. Неўзабаве пасьля гэтага, Лайрэт быў забіты.

Нягледзячы на ​​яго дэпартацыю, пасьля парлямэнцкіх выбараў 1920 году Кампаніс быў абраны народным дэпутатам Сабадэля, заняўшы месца, які павінен быў заняць Лайрэт. Гэта дало яму дэпутацкую недатыкальнасьць, якая вызваліла яго турмы.

Кампаніс быў адным з заснавальнікаў Unió de Rabassaires у 1922 годзе, дзе ён працаваў юрыстам і дырэктарам часопіса La Terra ў гады рэжыму Прыма дэ Рывера.

Затрыманы яшчэ раз, ён не змог прыняць удзел у Conferencia de Izquierdas (Канфэрэнцыі левых), якая адбылася ў пэрыяд з 12 па 19 сакавіка 1931 году, на якой заснавалі палітычную партыю ERC; Аднак, ён быў абраны ў якасьці выканаўчага сябра гэтай партыі, які прадстаўляе Partit Republica Català. Дзякуючы сувязям паміж іспанскім рабочым рухам і іспанскім прафсаюзным рухам, выбар Кампаніса на гэтую пасаду даў ERC вялікі козыры сярод левых грамадзкай думкі, тады як раней ён лічыўся удзельнікам невялікага прагрэсіўнай буржуазіі.

Абвяшчэньне каталёнскай дзяржавы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

6 кастрычніка 1934 году Кампаніс узначаліў нацыяналістычнае каталёнскае паўстаньне супраць цэнтру і правага крыла рэспубліканскага ўраду, і абвясьціў каталёнскую дзяржаву (Estat Català)[2]. За гэта ён быў арыштаваны і асуджаны да трыццаці гадоў турэмнага зняволеньня.[3] Тым ня менш, пасьля выбараў 1936 году і перамогі левых ён быў вызвалены новым урадам.

Грамадзянская вайна[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Калі неўзабаве пасьля гэтага пачала грамадзянская вайна, Кампаніс далучыўся да Другой Іспанскай рэспублікі супраць мяцежнікаў і сыграў важную ролю ў арганізацыі супрацоўніцтва паміж ЦК антыфашысцкай міліцыі, які быў арганізаваны яго ўрадам, працоўнай партыяй марксісцкага аб'яднаньня (ППМА), рэвалюцыйнай антысталінскай камуністычнай партыяй, канфедэрацыя Confederación Nacional del Trabajo (CNT), анархісцкім сындыкалісцкім прафсаюзам.[4]

Падчас вайны, Кампаніс спрабавалі захаваць адзінства сваёй палітычнай кааліцыі, але пасьля таго, як консул Савецкага Саюза, Уладзімір Антонаў-Аўсеенка, прыгразіў, што яго краіна будзе спыніць дапамогу ў Каталёніі, ён звольніў Андрэса Нін з пасады міністра юстыцыі ў сьнежні 1936 году.

Выгнаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выгнаны ў Францыю ў 1939 годзе пасьля грамадзянскай вайны, Кампаніс быў арыштаваны ў Ла-Боль-ле-Пэн каля Нанту 13 жніўня 1940 году. Яго трымалі ў турме Ла Санце. Затым ён быў экстрадаваны фашысцкім уладам гішпанскага ўраду ў Мадрыдзе ў пачатку верасьня 1940 году і заключаны ў турму ў падвалах штаб-кватэры Dirección General de Seguridad (дзяржаўнай бясьпекі). Яго там трымалі на працягу пяці тыдняў у адзіночнай камэры, катавалі і зьбівалі. Старэйшыя фігуры рэжыму Франка наведалі яго камэру, абразілі яго і кінуў манэты або скарынкі хлеба на яго.[5] Пасьля ваеннага суда, які доўжыўся менш за адну гадзіну, дзе ён быў абвінавачаны ў «ваенным паўстаньні», Кампаніс быў страчаны ў замку Манжуік[6] у Барсэлёне ў 6:30 15 кастрычніка 1940 году.

Галоўны стадыён, што выкарыстоўваўся для летніх Алімпійскіх гульняў 1992 году, разьмешчаны на Манжуіку, афіцыйна названы ў яго гонар. У 1998 годзе помнік Кампанісу быў усталяваны паблізу Трыюмфальнай аркі, на праспэкце Пасеа дэ Люіс Кампаніс у Барсэлёне. Сябар Кампаніса, Канхіта Жулія, намаляваная побач з выявай Кампаніса на помніку.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Lluís Companys. El president màrtir ( Catalan ). — P. 46-49.
  2. ^ Preston, Paul. The Spanish Civil War. Reaction, revolution & revenge. Harper Perennial. London. 2006. p.78
  3. ^ Beevor, Antony. The battle for Spain. The Spanish Civil War 1936–1939. Penguin Books. 2006. London. p.30
  4. ^ Preston, Paul. The Spanish Civil War. Reaction, revolution & revenge. Harper Perennial. London. 2006. pp.253–254
  5. ^ Juliá, Santos; Casanova, Julián; Solé i Sabaté, Josep Maria; Villarroya; Moreno, Francisco. Victimas de la guerra civil. Ediciones Temas de Hoy. 1999. Madrid. p. 331
  6. ^ Gary McDonogh, Gary (2009) Iberian Worlds. Taylor & Francis At Google Books. Retrieved 17 June 2013.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Люіс Кампаніссховішча мультымэдыйных матэрыялаў