Касмапалітызм

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Касмапаліты́зм — ідэалёгія, светапогляд, згодна з якім, ўсе чалавечыя этнічныя групы належаць да адной супольнасці, заснаванай на агульнай маралі. Касмапалітызм можа пацягнуць за сабой ідэю стварэння свайго роду сусветнага ўраду, ці можа проста звярнуцца да больш шырокіх маральных, эканамічных і / ці палітычныя адносін паміж дзяржавамі і асобамі з розных краінаў. Чалавек, што прытрымліваецца ідэі касмапалітызму ў любых яго формах называецца касмапалітам. Касмапалітызм гэта таксама ідэя сусьветнага грамадзянства, якая ставіць агульначалавечыя інтарэсы і каштоўнасьці вышэй за інтарэсы асобнай нацыі, альбо такі панятак увогуле адмаўляюць.

Касмапалітычная супольнасьць можа грунтавацца на ўсёабдымнай маралі, агульных эканамічных адносінах, альбо палітычнай структуры, якая ўключае ў сабе розныя народы. Напрыклад, Кваме Энтані Апія прадугледжвае магчымасць існавання касмапалітычнае супольнасці, у якой людзі з розных месцаў, прастораў (фізычных, эканамічных ды іншых) уваходзяць у адносіны ўзаемнай павагі, нягледзячы на розныя вераванні ды перакананні (рэлігійныя, палітычныя і іншыя).

Этымалёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Слова паходзіць ад грэцкага космас Κόσμος (Сусьвету) і поліс Πόλις (горад).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ідэі касмапалітызму мы можам упершыню бачыць ў Дыягена з Сынопа (каля 412 да н. э.), бацькі-заснавальніка руху кінікаў у Старажытнае Грэцыі. Дыягена на пытанне, адкуль ён прыйшоў, адказаў: «Я грамадзянін свету (kosmopolitês)». Гэта была наватарская канцэпцыя, таму што шырокая аснова сацыяльнай ідэнтычнасці ў Старажытнае Грэцыі ў той час была за асобнымі гарадамі-дзяржавамі (полісамі) альбо за ўсімі грэкамі (элінамі) у цэлым. Стоікі, якія пазьней прынялі ідэю Дыягена і ператварылі ў натуральна поўнамаштабную канцэпцыю, пры гэтым падкрэслівалі, што кожны чалавек жыве адразу ў двух грамадзтвах — мясцовай супольнасці, дзе ён нарадзіўся, і супольнасці чалавечых аргумэнтаў і памкненняў. Заняпад палітычнага жыцця грэцкіх гарадоў пасля Пэляпанэскае вайны, а таксама развіццё філязофскае думкі прывялі да адмоўных адносінаў элінаў да патрабаванняў абмежаванага мясцовага патрытызму. Цяпер, са стратай незалежнасці і ўвогуле — са скарачэньнем значэньня гарадоў у эканоміцы (асабліва пасля македонскай і рымскай заваёў Грэцыі), элін пачаў усведамляць сябе грамадзянінам усяго свету.