Канфуцый

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Канфуцый
па-кітайску: 孔子 / 孔夫子
Konfuzius-1770.jpg
Імя пры нараджэньні Кун Цю
Дата нараджэньня прыкладна 551 год да н.э.
Месца нараджэньня Цюйфу
Дата сьмерці каля 479 год да н.э.
Месца сьмерці Цюйфу
Школа/традыцыя заснавальнік канфуцыянства
Кірунак канфуцыянства
Асноўныя зацікаўленасьці сацыяльная філязофія
Значныя ідэі канфуцыянства
Вучні Zilu[d], Zengzi[d], Yan Hui[d], Duanmu Ci[d], Zhuansun Shi[d], Zai Yu[d], Ran Qiu[d], Ran Yong[d], Q24835307?, Q24835393?, Q24834907?, Gongbo Liao[d], Gongye Chang[d], Q24835291?, Gong Sunlong[d], Gongxi Ai[d], Q16903777?, Q24835331?, Q6853486?, Q24835065?, Q24835069?, Gongxi Chi[d], Q24835041?, Q24834934?, Ran Geng[d], Nangong Kuo[d], Q24835267?, Yuan Xian[d], Q24835319?, Q12603391?, Q24835981?, Q10916692?, Q24835142?, Q10923186?, Shang Qu[d], Q24835146?, Q24835327?, Bu Shang[d], Q24835253?, Fu Buqi[d], Q24835280?, Q11058327?, Q24835311?, Q11085100?, Q24834886?, Zeng Dian[d], You Ruo[d], Q24834895?, Q24835323?, Xu Fan[d], Q24835138?, Qidiao Kai[d], Q24835989?, Q24835985?, Tantai Mieming[d], Q24835261?, Q24835256?, Q24835365?, Q24835057?, Q24835303?, Q24835295?, Q24835049?, Q24835045?, Q24835077?, Yan Yan[d], Q24835272?, Q16259876?, Q24835129?, Min Sun[d], Yan Wuyou[d], Q24835285?, Q24835276?, Q24835315?, Q24834921?, Q24835287?, Q24835085? і Gao Chai[d]
Wikisource-logo.svg Творы ў [[
zh:s:Author:孔子|Вікікрыніцах]]

Канфу́цый (Кун Фуцы, па-кітайску: 孔子) — кітайскі філёзаф і заснавальнік канфуцыянства. Лічыцца, што Канфуцый жыў паміж 551 і 479 да нашай эры. Канфуцый нарадзіўся ў горадзе Цюфу кітайскага княства Лу (кіт. 鲁) пад імем Кун Цю. У дзесяць гадоў юнак Канфуцый стаў сіратой.

Канфуцый

Канфуцый заснаваў школу філязофіі, у цэнтры яго вучэньня знаходзіцца парадак, дасягненьне якога магчыма, стаўшы высокамаральным мужам (цзюнцзы, 君子). Вучэньне Канфуцыя закранае рэлігійны, філязофскі й грамадзка-палітычны сьветапогляды, пры гэтым у грамадзкай і палітычнай этыцы на пярэдні плян выступаюць нормы паводзін.

Найбуйнейшы ўплыў на стварэньне заходняй гуманітарнай гісторыі склаў яго твор Лунюй ("Гутаркі й суджэньні", 论语). Гэты твор разглядае й тлумачыць чатыры фундамэнтальныя паняцьці яго вучэньня: гуманнасьць (仁 Жэн), справядлівасьць (義 Йі), шанаваньне бацькоў (孝 Сяо) і рытуал (禮 Лі).

У 60-гадовым узросьце Канфуцый вяртаецца дамоў і сыстэматызуе літаратурны нашчадак мінулага — Шы цзінь (Кнігу Песень 詩經).

Створанае Канфуцыям вучэньне аказала моцны ўплыў на фарміраваньне і разьвіцьцё кітайскай цывілізацыі.

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Гутаркі і суджэньні (论语)

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Канфуцыйсховішча мультымэдыйных матэрыялаў

  • Канфуцый // Чалавек і грамадства. Энцыкл. — Менск, 1998.