Галубовыя

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Галубовыя
Rock dove - natures pics.jpg
Зьдзічэлы голуб
Клясыфікацыя
Царства Жывёлы
Тып Хордавыя
Падтып Хрыбетныя
Кляса Птушкі
Падкляса Нованёбныя
Атрад Голубападобныя
Сямейства Галубовыя
Бінамінальная намэнклятура
Columbidae

Галубовыя (па-лацінску: Columbidae) — адзінае сучаснае сямейства птушак з атраду голубападобных, якое складаецца з прыкладна 310 відаў, разьбітых на 42 роды. Галубы ёсьць дужымі даволі буйнымі птушкамі з кароткімі шыямі, яны маюць кароткую і тонкую дзюбу. Яны сілкуюцца насеньнем, садавінай і расьлінамі. Да сямейства адносяцца галубы і туркаўкі, шырока распаўсюджаныя ў Старым і Новым Сьвеце. Найбольшая біяразнастайнасьць відаў назіраецца ў Паўднёвай, Паўднёва-Ўсходняй Азіі і ў Аўстраліі. Большасьць відаў пражывае ў палесістай мясцовасьці, часта ў вільготных трапічных лясах. Некаторыя віды, накшталт шызага голуба, прыстасаваліся да жыцьця ў гарадзкіх умовах, і жывуць у многіх буйных гарадах сьвету.

Галубы будуюць адносна нетрывалыя гнёзды, часьцяком выкарыстоўваюць галіньне і іншае сьмецьце, якоя яны здольны знайсьці на дрэвах або на зямлі. Галубы высіжваюць адно або два яйкі і абодва бацькі клапоцяцца пра малых, якія пакідаюць гняздо 7 да 28 дзён пасьля нараджэньня[1]. У адрозьненьне ад большасьці птушак, галубы абедзьвюх плоцяў вырабляюць гэтак заванае птушынае малако, каб пракарміць маладняком, якое ёсьць асобнай вадкасьцю, якая вылучаецца з вальля.

Апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Памеры і вага[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Галубы дэманструюць значную розьніцу ў памерах, дасягаючы ў даўжыню ад 15 да 75 сантымэтраў. Вага ж скаладе ад 30 грамаў да больш за 2 кіляграмы[2]. Самым буйным відам зьяўляецца голуб Columba cristata, арэал якога абмяжоўваецца Новай Гвінэяй[3]. Ягоны памер амаль падобны на памер індычкі, а вага складае 2—4 кг[4]. Самым маленькім голубам ёсьць Columbina, які мае такі ж памер, як хатні верабей, а вага роўная ўсяго толькі 22 грамам[5]. Голуб Ptilinopus nainus можа дасягаць паводле памеру ўсяго 13 см, ён мае агульную даўжыню значна меншую, чым любы іншы від гэтага сямейства[5]. Адзін з найбуйнейшых відаў, прадстаўнікі якога пражываюць на дрэвах, ёсьць голуб Ducula galeata, які ў цяперашні час знаходзіцца пад пагрозай выміраньня[6].

Анатомія і фізыялёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У цэлым анатоміі галубовых характэрныя кароткія лапкі, кароткая дзюба і маленькія галоўкі на вялікіх кампактных целах[7]. Як і некаторыя іншыя птушкі, у галубовых няма жаўцяку[8]. Некаторыя сярэднявечныя натуралісты прыйшлі да высновы, што ў іх адсутнічае жоўць, што паводле сярэднявечнае тэорыі чатырох характараў тлумачылася нібыта добрым норавам галубоў[9]. На самай справе, аднак, у іх ёсьць жоўць, як яшчэ раней выявіў Арыстотэль разумеў, якая вылучаецца непасрэдна ў кішачнік[10].

Галубовыя крылы вялікія і маюць адзінаццаць асноўных пёраў[11]. Цягліцы крылаў ёсьць даволі моцнымі, складаючы 31—44% ад іхнае агульнае масы цела[12]. Галубовыя зьяўляюцца аднымі з самых моцных лятуноў з усіх птушак[11].

У сэрыі экспэрымэнтаў, якія ў 1975 годзе былі зьдзейсьнены доктарам Маркам Б. Фрыдманам, выкарыстоўваючы галубоў, было паказана, што іхная характэрнае боўтаньне галавой тлумачыцца натуральным жаданьнем захоўваць сталасьць зроку[13]. Гэта было яшчэ раз даказана ў экспэрымэнце доктара Бары Фроста ў 1978 годзе, у якім галубы былі разьмешчаны на бегавых дарожках; было заўважана, што яны ня боўталі галовамі, бо навакольле было нязьменным[14].

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Crome, Francis H.J. (1991). Forshaw, Joseph, ed. «Encyclopaedia of Animals: Birds». London: Merehurst Press. — С. 115—116. — ISBN 1-85391-186-0.
  2. ^ «Columbidae: doves and pigeons». Animal Diversity Web.
  3. ^ «Victoria crowned-pigeon». Arkive.
  4. ^ «Southern crowned-pigeon». Arkive.
  5. ^ а б Baptista, L. F.; Trail, P. W.; Horblit, H. M. (1997). «Family Columbidae (Doves and Pigeons)». In del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J. (eds.). «Handbook of birds of the world. 4: Sandgrouse to Cuckoos». Barcelona: Lynx Edicions. — ISBN 978-84-87334-22-1.
  6. ^ Thorsen, M., Blanvillain, C., & Sulpice, R. (2002). «Reasons for decline, conservation needs, and a translocation of the critically endangered upe (Marquesas imperial pigeon, Ducula galeata), French Polynesia». DOC Science Internal Series.
  7. ^ «Columbidae — Pigeons and Doves». Fauna Paraguay.
  8. ^ Hagey, LR; Schteingart, CD; Ton-Nu, HT; Hofmann, AF (1994). «Biliary bile acids of fruit pigeons and doves (Columbiformes)». Journal of Lipid Research. 35 (11): 2041—2048. PMID 7868982.
  9. ^ «Doves». The Medieval Bestiary.
  10. ^ Browne, Thomas (1646). «Pseudodoxia Epidemica». III.iii (1672 ed.).
  11. ^ а б «Columbiformes (Pigeons, Doves, and Dodos)». Encyclopedia.com.
  12. ^ Clairmont, Patsy (2014). «Twirl: A Fresh Spin at Life». Harper Collins. — ISBN 978-0-8499-2299-2.
  13. ^ «Why do pigeons bob their heads when they walk?». Library of Congress.
  14. ^ Necker, R (2007). «Head-bobbing of walking birds». Journal of Comparative Physiology A. 193 (12): 1177—1183. DOI:10.1007/s00359-007-0281-3. PMID 17987297.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Галубовыясховішча мультымэдыйных матэрыялаў