Дзяржаўны жыдоўскі тэатар БССР: розьніца паміж вэрсіямі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Змесціва выдалена Змесціва дададзена
дапаўненьне
д выпраўленьне спасылак, артаграфія
Радок 1: Радок 1:
'''Дзяржа́ўны жыдо́ўскі тэа́тар БССР''' — тэатар, які дзейнічаў у [[Менск]]у ў 1926—1949 роках. Ягонымі першымі артыстамі сталі выпускнікі жыдоўскага сэктару {{Не перакладзена|Беларуская драматычная студыя|Беларускай драматычнай студыі|be|Беларуская драматычная студыя}} ў Маскве.
'''Дзяржа́ўны жыдо́ўскі тэа́тар БССР''' — тэатар, які дзейнічаў у [[Менск]]у ў 1926—1949 роках.


У 1921 року ў Маскве была створаная жыдоўская сэкцыя пры {{Не перакладзена|Беларуская драматычная студыя|Беларускай драматычнай студыі|d|Q19833093}}, куды былі накіраваныя навучацца будучыя акторы, сабраныя акторам і пастаноўшчыкам [[Міхаіл Рафальскі|Міхаілам Рафальскім]]. 21 кастрычніка 1926 року тэатар дэбютаваў у Менску спэктаклем «На ланцугу пакутаў» Іцхока Перэца<ref name="зЕрне">{{Спасылка|аўтар = Тацяна Арцімовіч.|імя = Тацяна|прозьвішча = Арцімовіч|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 12 красавіка 2014|url = http://ziernie-performa.net/blog/2014/04/12/z-gistoryi-gabrejskaga-teatru-u-belarusi/|загаловак = З гісторыі габрэйскага тэатру ў Беларусі|фармат = |назва праекту = зЕрне|выдавец = |дата доступу = 7 кастрычніка 2018|мова = |копія = |дата копіі = |камэнтар = }}</ref>. Уласнага памяшканьня ня меў, спэктаклі дэманстраваліся на сцэне [[БДТ-1|Першага Беларускага драматычнага тэатру]].
У 1921 року ў Маскве была створаная жыдоўская сэкцыя пры {{Не перакладзена|Беларуская драматычная студыя|Беларускай драматычнай студыі|d|Q19833093}}, куды былі накіраваныя навучацца будучыя акторы, сабраныя акторам і пастаноўшчыкам [[Міхаіл Рафальскі|Міхаілам Рафальскім]]. 21 кастрычніка 1926 року тэатар дэбютаваў у Менску спэктаклем «На ланцугу пакутаў» Іцхока Перэца<ref name="зЕрне">{{Спасылка|аўтар = Тацяна Арцімовіч.|імя = Тацяна|прозьвішча = Арцімовіч|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 12 красавіка 2014|url = http://ziernie-performa.net/blog/2014/04/12/z-gistoryi-gabrejskaga-teatru-u-belarusi/|загаловак = З гісторыі габрэйскага тэатру ў Беларусі|фармат = |назва праекту = зЕрне|выдавец = |дата доступу = 7 кастрычніка 2018|мова = |копія = |дата копіі = |камэнтар = }}</ref>. Уласнага памяшканьня ня меў, спэктаклі дэманстраваліся на сцэне [[БДТ-1|Першага Беларускага драматычнага тэатру]].
Радок 5: Радок 5:
У 1932 тэатру перададзены будынак былой [[Харальная сынагога (Менск)|Харальнай сынагогі]] (цяпер — [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага]]). Да 1937 року ў рэпэртуары тэатру налічвалася 26 спэктакляў. 9 жніўня 1937 року па абвінавачваньні ў «шпіянажы на карысьць Польшчы» быў арыштаваны заснавальнік і кіраўнік Міхаіл Рафальскі. У 1938 року новым кіраўніком стаў Віктар Галаўчынер.
У 1932 тэатру перададзены будынак былой [[Харальная сынагога (Менск)|Харальнай сынагогі]] (цяпер — [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага]]). Да 1937 року ў рэпэртуары тэатру налічвалася 26 спэктакляў. 9 жніўня 1937 року па абвінавачваньні ў «шпіянажы на карысьць Польшчы» быў арыштаваны заснавальнік і кіраўнік Міхаіл Рафальскі. У 1938 року новым кіраўніком стаў Віктар Галаўчынер.


28 чэрвеня тэатар, які ў той час знаходзіўся на гастролях у Віцебску, быў эвакуяваны ў [[Шахуньскі раён]] [[Горкаўская вобласьць|Горкаўскай вобласьці]]. Атрымаўшы загад з БССР на расфармаваньне тэатру, акторы зьвярнуліся да першага сакратара Новасыбірскага абкаму ВКП(б) [[Міхаіл Кулагін|Міхаіла Кулагіна]], якога ведалі з часоў ягонай працы ў Менску. У кастрычніку 1941 року Дзяржаўны жыдоўскі тэатар пераехаў у [[Новасыбірск]], выступаў на пляцоўцы {{Не перакладзена|Глёбус (тэатар, Новасыбірск)|Тэатру юнага гледача|ru|Глобус (театр, Новосибирск)}}. За гады вайны даў каля 300 спэктакляў, канцэртавалў у шпіталях, на прадпрыемствах, на фронце.
28 чэрвеня тэатар, які ў той час знаходзіўся на гастролях у Віцебску, быў эвакуяваны ў {{Не перакладзена|Шахунья (гарадзкая акруга)|Шахуньскі раён|ru|Городской округ город Шахунья}} [[Горкаўская вобласьць|Горкаўскай вобласьці]]. Атрымаўшы загад з БССР на расфармаваньне тэатру, акторы зьвярнуліся да першага сакратара Новасыбірскага абкаму ВКП(б) [[Міхаіл Кулагін|Міхаіла Кулагіна]], якога ведалі з часоў ягонай працы ў Менску. У кастрычніку 1941 року Дзяржаўны жыдоўскі тэатар пераехаў у [[Новасыбірск]], выступаў на пляцоўцы {{Не перакладзена|Глёбус (тэатар, Новасыбірск)|Тэатру юнага гледача|ru|Глобус (театр, Новосибирск)}}. За гады вайны даў каля 300 спэктакляў, канцэртаваў у шпіталях, на прадпрыемствах, на фронце.


У 1946 року Дзяржаўны жыдоўскі тэатар БССР вярнуўся ў Менск. Ня маючы ўласнага памяшканьня, трупа грала спэктаклі на сцэне [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатру імя Янкі Купалы]] па панядзелках і аўторках, у выходныя дні. Тэатру быў прысвоены статус перасоўнага. Аднак неўзабаве тэатар трапіў пад крытыку, яго абвінавачвалі ў адсутнасьці ў рэпэртуары актуальных сучасных твораў, рабалепстве перад Захадам, у фармалізьме і касмапалітызьме. 16 сакавіка 1948 року тэатар пазбаўлены дзяржаўнага фінансаваньня, але працягваў існаваньне<ref name="зЕрне" />. 30 сакавіка 1949{{Зноска|Пошукі2|2018|Арлоў|2}} на загад [[Савет міністраў БССР|Саўміна БССР]] тэатар расфармаваны.
У 1946 року Дзяржаўны жыдоўскі тэатар БССР вярнуўся ў Менск. Ня маючы ўласнага памяшканьня, трупа грала спэктаклі на сцэне [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатру імя Янкі Купалы]] па панядзелках і аўторках, у выходныя дні. Тэатру быў прысвоены статус перасоўнага. Аднак неўзабаве тэатар трапіў пад крытыку, яго абвінавачвалі ў адсутнасьці ў рэпэртуары актуальных сучасных твораў, рабалепстве перад Захадам, у фармалізьме і касмапалітызьме. 16 сакавіка 1948 року тэатар пазбаўлены дзяржаўнага фінансаваньня, але працягваў існаваньне<ref name="зЕрне" />. 30 сакавіка 1949{{Зноска|Пошукі2|2018|Арлоў|2}} на загад [[Савет міністраў БССР|Саўміна БССР]] тэатар расфармаваны.

Вэрсія ад 13:58, 5 жніўня 2020

Дзяржа́ўны жыдо́ўскі тэа́тар БССР — тэатар, які дзейнічаў у Менску ў 1926—1949 роках.

У 1921 року ў Маскве была створаная жыдоўская сэкцыя пры Беларускай драматычнай студыі(d), куды былі накіраваныя навучацца будучыя акторы, сабраныя акторам і пастаноўшчыкам Міхаілам Рафальскім. 21 кастрычніка 1926 року тэатар дэбютаваў у Менску спэктаклем «На ланцугу пакутаў» Іцхока Перэца[1]. Уласнага памяшканьня ня меў, спэктаклі дэманстраваліся на сцэне Першага Беларускага драматычнага тэатру.

У 1932 тэатру перададзены будынак былой Харальнай сынагогі (цяпер — Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Максіма Горкага). Да 1937 року ў рэпэртуары тэатру налічвалася 26 спэктакляў. 9 жніўня 1937 року па абвінавачваньні ў «шпіянажы на карысьць Польшчы» быў арыштаваны заснавальнік і кіраўнік Міхаіл Рафальскі. У 1938 року новым кіраўніком стаў Віктар Галаўчынер.

28 чэрвеня тэатар, які ў той час знаходзіўся на гастролях у Віцебску, быў эвакуяваны ў Шахуньскі раён(ru) Горкаўскай вобласьці. Атрымаўшы загад з БССР на расфармаваньне тэатру, акторы зьвярнуліся да першага сакратара Новасыбірскага абкаму ВКП(б) Міхаіла Кулагіна, якога ведалі з часоў ягонай працы ў Менску. У кастрычніку 1941 року Дзяржаўны жыдоўскі тэатар пераехаў у Новасыбірск, выступаў на пляцоўцы Тэатру юнага гледача(ru). За гады вайны даў каля 300 спэктакляў, канцэртаваў у шпіталях, на прадпрыемствах, на фронце.

У 1946 року Дзяржаўны жыдоўскі тэатар БССР вярнуўся ў Менск. Ня маючы ўласнага памяшканьня, трупа грала спэктаклі на сцэне тэатру імя Янкі Купалы па панядзелках і аўторках, у выходныя дні. Тэатру быў прысвоены статус перасоўнага. Аднак неўзабаве тэатар трапіў пад крытыку, яго абвінавачвалі ў адсутнасьці ў рэпэртуары актуальных сучасных твораў, рабалепстве перад Захадам, у фармалізьме і касмапалітызьме. 16 сакавіка 1948 року тэатар пазбаўлены дзяржаўнага фінансаваньня, але працягваў існаваньне[1]. 30 сакавіка 1949[2] на загад Саўміна БССР тэатар расфармаваны.

Мастацкімі кіраўнікамі былі Міхаіл Рафальскі (1926—1937, рэпрэсаваны), Віктар Галаўчынер (1938—1946). У розныя гады ў тэатры працавалі рэжысэры Леў Літвінаў, А. Айзенберг, Васіль Фёдараў[3], дырэктар Адам Левітэ, народны артыст УССР Б. Норд, мастак Аляксандар Тышлер. Сярод найлепшых пастановак — «Пігмаліён» Бэрнарда Шоў (1946, рэжысэр Віктар Галаўчынер).

Акторы тэатра

Крыніцы

  1. ^ а б в Арцімовіч, Тацяна (12 красавіка 2014) З гісторыі габрэйскага тэатру ў Беларусі зЕрне Праверана 7 кастрычніка 2018 г.
  2. ^ а б Арлоў 2018. С. 2.
  3. ^ а б в Арлоў 2018. С. 2.

Літаратура

Вонкавыя спасылкі