Юр’я

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Народна-хрысьціянская традыцыя
Назва сьвята Юр’я
Час сьвяткаваньня 6 траўня [ст. ст. 23 красавіка]
Абрадавае значэньне Памяць пра вырак да сьмерці рымскага афіцэра Георгія (303, Нікамэдыя) за адмову выракчыся хрысьціянскай веры

Юр’я (Юрай, Юр’е, Ягор’я) — традыцыйнае сьвята, якое адзначаецца 6 траўня (23 красавіка па старым стылі).

Гэта адно з найбольш адметных сьвятаў земляробчага календара, абстаўлена шэрагам урачыстых абрадавых дзеяньняў. Сьвята адзначаецца ў гонар сьв. Георгія-пераможцы — заступніка свойскай жывёлы і сялянскай нівы. У хрысьціянскія часы ён пераняў рысы і функцыі язычніцкага бога Ярылы. Варыянты назваў сьвята, прысьвечанага гэтаму боству — Ярылавіца, Ярылкі. Веснавы Юрай знаменаваў сабою сапраўдны пачатак вясны. Менавіта з гэтага дня, як лічылі амаль усюды, пачынае кукаваць зязюля.

Абрады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На Юр’е сяляне выходзілі зь песьнямі ды ахвярнымі стравамі аглядаць свае зарунелыя палеткі. Зь Юр’ем зьвязваўся, як правіла, і першы выпас жывёлы. Адначасна з апякунствам свойскай жывёлы Юр’я лічыўся валадаром ваўкоў. У народзе ўяўлялі, што Юр’я едзе на белым кані і замыкае пашчы дзікім зьвярам, пасьля чаго тыя менш нападаюць на скаціну. Сьвята было напоўнена шматлікімі абрадавымі дзеяньнямі, песьнямі, павер’ямі, прыкметамі апатрапеічнага і заклінальнага характару.

Першаму выгану каровы за вароты ў поле папярэднічае ваджэньне карагоду і сьпеў юраўскіх песьняў[1]:

«Ой, што ж карагод

Сам Бог напярод.

Дзе карагод ходзіць —

там жыта родзіць,

А дзе не бывае —

То там палягае...»

Прыказкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На гэтае сьвята існуе шмат прыказак, прыкмет.

  • Як дождж на Юр’я, то будзе хлеб у дурня.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Анатоль Кляшчук. Адчыняйцеся, нябёсы, Юр’я ідзе // Зьвязда : газэта. — 5 траўня 2012. — № 85 (27200). — С. 8. — ISSN 1990-763x.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]