Юган Людвіг Рунэбэрг

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Юган Людвіг Рунэбэрг
Johan Ludwig Runeberg bw.jpg
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 5 лютага 1804(1804-02-05)[1][2][3][4][5][6]
Якабстад, Астработнія, Вазаская губэрня, Швэдзкая Фінляндыя, Швэцыя[7]
Памёр 6 траўня 1877(1877-05-06)[1][2][3][4][5][6] (73 гады)
Порваа, Нюляндзкая губэрня, Вялікае княства Фінляндзкае, Расейская імпэрыя[7]
Пахаваны Хіетаніемі (могілкі)[8]
Бацькі Лёрэнц Ульрык Рунэбэрг
Сужэнец Фрэдрыка Рунэбэрг
Дзеці Walter Runeberg[d], Ludvig Mikael Runeberg[d], Lorenzo Runeberg[d], Johan Wilhelm Runeberg[d] і Fredrik Runeberg[d]
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці пісьменьнік, паэт, журналіст і складальнік гімнаў
Гады творчасьці 1827 — цяпер
Мова швэдзкая мова[1]
Подпіс Johan Ludvig Runeberg autograf.png
http://www.runeberg.net
Johan Ludwig Runeberg 1837.jpg

Ю́ган Лю́двіг Ру́нэбэрг (5 лютага 1804 — 6 траўня 1877) — фінскі паэт, пісаў свае творы на швэдзкай мове, зьяўляецца аўтарам нацыянальнага гімну Фінляндыі.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Скончыў унівэрсытэты ў Ваасе і ў Оўлу, у апошнім працаваў як выкладчык лаціны і лацінскай літаратуры. У сваёй творчасьці вялікую ўвагу надаваў жыцьцю простага фінскага селяніна. Найлепшым творам Рунэбэрга ў гэтай тэматыцы зьяўляецца Bonden Paavo — твор пра селяніна зь фінскай правінцыі, які з-за страты ўраджаю малоціць муку з кары дрэва і выпякае зь яе хлеб. Пачатак перакладзены на беларускую мову Максімам Багдановічам. Сярод самых вядомых твораў Рунэбэрга — «Кароль Ф'яляр» (швэд. Kung Fjalar) і цыкл вершаў «Апавяданьні прапаршчыка Столя» (швэд. Fänrik Ståhls sägner).

Паасобныя вершы на беларускую мову пераклаў таксама Лявон Баршчэўскі[9].

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Runot (Вершы), 1830
  • Hirvenhiihtäjät (Паляўнічыя на лася), 1832
  • Runot. Toinen vihko (Вершы), 1833
  • Hanna (Ганна), 1836
  • Nadeschda ja Jouluilta (Спадзяваньне), 1841
  • Runot. Kolmas vihko (Вершы), 1843
  • Kuningas Fjalar (Кароль Ф’ялар), 1844
  • Vänrikki Stoolin tarinat, ensimmäinen osa (Апавяданьні прапаршчыка Столя, перш. частка), 1848
  • Vänrikki Stoolin tarinat, toinen osa (Апавяданьні прапаршчыка Столя, друг. частка), 1860
  • Salamiin kuninkaat (Каралі ў саломе), 1863

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  2. ^ а б Johan Ludvig Runeberg
  3. ^ а б SNAC — 2010.
  4. ^ а б International Music Score Library Project — 2006.
  5. ^ а б Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  6. ^ а б Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  7. ^ а б Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118791567 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  8. ^ https://www.helsinginseurakunnat.fi/material/attachments/hautausmaat/hietaniemi/w8GZkM0y7/Hietaniemen_merkittavia_vainajia.pdf
  9. ^ І боль, і прыгажосць…: выбраныя творы паэтаў Еўропы і Амерыкі ў перакладах Лявона Баршчэўскага. — Мінск : Зміцер Колас, 2016. — 452, [1] с. — (Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка»; вып. 73).