Эт’ен Люі Малюс

Эт’ен Люі Малюс
Étienne Louis Malus
Дата нараджэньня	23 ліпеня 1775(1775-07-23)
Месца нараджэньня	Парыж, Каралеўства Францыя[d]
Дата сьмерці	24 лютага 1812(1812-02-24)[…] (36 гадоў)
Месца сьмерці	Парыж, Першая француская імпэрыя[d]
Прычына сьмерці	сухоты
Месца пахаваньня	Пэр-Ляшэз
Месца вучобы	Політэхнічная школа
Занятак	матэматык, фізык, вайсковы інжынэр
Навуковая сфэра	оптыка
Месца працы	Політэхнічная школа
Вядомы як	першаадкрывальнік закона Малюса пра інтэнсіўнасць святла, якое прайшло праз палярызатар
Сябра ў	Парыскае філяматычнае таварыства[d], Француская акадэмія навук і акадэмія навук Ліля[d]
Навуковы кіраўнік	Гаспар Монж
Узнагароды	мэдаль Румфарда[d] (1810) галоўная прэмія матэматычных навук[d] (1810) 72 імені на Эйфэлевай вежы[d]
Эт’ен Люі Малюс у Вікісховішчы

Эт’ен Люі Малюс (па-француску: Étienne Louis Malus, 23 ліпеня 1775, Парыж, Францыя — 23 лютага 1812, Парыж, Францыя) — францускі інжынэр, фізык і матэматык.

Ваенная кар’ера

У 1793 годзе Малюс паступіў у Інжынэрнае вучылішча ў Мэзьеры, якое, аднак, прымушаны быў неўзабаве пакінуць; перайшоў у Політэхнічнае вучылішча, ён пад кіраўніцтвам Гаспара Монжа актыўна заняўся вывучэньнем матэматычных навук. Пасьля заканчэння вучылішча, у 1796 годзе, Малюс паступіў у дзеючую армію й прымаў удзел у экспэдыцыі Напалеона ў Эгіпет. У 1801 годзе Малюс вярнуўся ў Францыю, у 1802—1803 гадах працаваў на фортах ў Лілі, затым у іншых крэпасьцях. З 1806 па 1809 гады быў памочнікам начальніка крэпасьці Страсбург.

Навуковая праца

Затым быў прызваны ў Парыж, дзе заняў пасаду экзамэнатара пры Політэхнічным вучылішчы. Працы яго адносяцца амаль выключна да оптыцы; першыя даследаваньні (1800—1807) па аналітычнай оптыцы не ўяўляюць цікавасьці, бо выкладзены з пункту гледжаньня ньютанавай тэорыі сьвятла. У 1808 годзе Малюс адкрыў зьяву палярызацыі сьвятла адлюстраваньнем. Адначасова з Жанам-Батыстам Біё адкрыў палярызацыю сьвятла пры пераламленьні. У 1810 годзе стварыў тэорыю падвойнага праменьняпераламленьня сьвятла ў крышталях. Адкрыў закон Малюса аб інтэнсіўнасьці сьвятла, які прайшоў праз палярызатар. Прыдумаў спосаб высвятленьня напрамку аптычнай восі крышталя.

Яго прозьвішча напісалі ў сьпісе 72 прозьвішчаў на Эйфэлевай вежы.

Літаратура

• Эцьен Луі Малюс // Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 10. Мінск, 2000. С. 50