Хобнае
| Хобнае лац. Chobnaje | |
| Дата заснаваньня: | перад 1674 годам[a] |
| Краіна: | Беларусь |
| Вобласьць: | Гомельская |
| Раён: | Каленкавіцкі |
| Сельсавет: | Вялікааўцюкоўскі |
| Насельніцтва: |
|
| Часавы пас: | UTC+3 |
| Тэлефонны код: | +375 2345 |
| Паштовы індэкс: | 247725 |
| СААТА: | 3223810036 |
| Нумарны знак: | 3 |
| Геаграфічныя каардынаты: | 52°4′54″ пн. ш. 29°45′1″ у. д. / 52.08167° пн. ш. 29.75028° у. д.Каардынаты: 52°4′54″ пн. ш. 29°45′1″ у. д. / 52.08167° пн. ш. 29.75028° у. д. |
Хобнае на мапе Беларусі ± Хобнае | |
Хо́бнае[2] — вёска ў Каленкавіцкім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вялікааўцюкоўскага сельсавету.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай
[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Найранейшай вядомай пакуль зьвесткай пра паселішча ёсьць запіс у Мазырскім каптуровым судзе, датаваны 18-м сакавіка 1674 году. Паводле дакумэнту, пані Барбара зь Юдыцкіх Лозчына перадавала оўруцкім езуітам зруйнаваную праз ворагаў сваю палову Юравічаў, а таксама вёскі Крышычы, Хобнае і Пеніцу, з абавязкам выплаты ім 10 000 злотых, якія завяшчаў нябожчык муж Міхал Лозка. Яшчэ езуіты атрымалі права на суму ў 11 381 зл., пазычаную розным асобам[4].
Пад уладай Расейскай імпэрыі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Хобнае — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе адміністрацыйна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году Менскай губэрні Расейскай імпэрыі[5]. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што хутар Каралін, сяло Тульгавічы з рудняй, вёскі Крышыцы, Хобнае, мястэчка і сяло Юравічы[b] былі ўласнасьцю мазырскага войта[c] Адама Стоцкага[6]. Тады ў 28 дварах Хобнага жылі 82 падданых мужчынскага і 83 жаночага полу[7].
У парэформавы пэрыяд Хобнае адміністрацыйна належала да Аўцюцевіцкай воласьці.
На 1909 год у сяле Хобнае налічвалася 144 двары з 961 жыхаром, у аднадворным маёнтку – 15 жыхароў[8].
Найноўшы час
[рэдагаваць | рэдагаваць код]9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Хобнае ў складзе Аўцюцевіцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага[9].
Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў Хобным было 200 двароў з 700 жыхарамі. У чэрвені 1943 году нямецкія акупанты спалілі вёску і загубілі 39 вяскоўцаў[10].
Заўвагі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ^ Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С.В. Марцэлеў; рэдкал.: Г.П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. — Менск: БелЭн, 2004. — 632 с.: іл. ISBN 985-11-0303-9. С. 578
- ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4. (pdf)
- ^ Расейскі дзяржаўны архіў старажытных актаў (Масква). Ф. 1603. Воп. 4. А. 256
- ^ Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1547
- ^ Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182
- ^ Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71
- ^ НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 83-87адв.
- ^ Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 209
- ^ Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)
- ^ Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 401
Літаратура
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 1, кн. 1. Гомельская вобласць / С.В. Марцэлеў; рэдкал.: Г.П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. — Менск: БелЭн, 2004. — 632 с.: іл. ISBN 985-11-0303-9. С. 578