Хвосьніца
| Хвосьніца лац. Chvośnica | |
| укр. Фосниця | |
| Дата заснаваньня: | перад 1552 годам |
| Краіна: | Украіна |
| Вобласьць: | Жытомірская |
| Раён: | Корасьценскі |
| Плошча: |
|
| Вышыня: | 143 м н. у. м. |
| Часавы пас: | UTC+2 |
| летні час: | UTC+3 |
| Паштовы індэкс: | 11161 |
| КОАТУУ: | 1824280902 |
| Геаграфічныя каардынаты: | 51°16′1″ пн. ш. 28°50′33″ у. д. / 51.26694° пн. ш. 28.8425° у. д.Каардынаты: 51°16′1″ пн. ш. 28°50′33″ у. д. / 51.26694° пн. ш. 28.8425° у. д. |
Хвосьніца на мапе Ўкраіны   Хвосьніца | |
Хвосьніца або Мала́я Хвосьня[a] (па-ўкраінску: Фосниця; Мала́ Фосня) — сяло пры вусьці ракі Хвосьніцы ў складзе Оўруцкай меставай тэрытарыяльнай грамады Корасьценскага раёну Жытомірскай вобласьці Ўкраіны.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Вялікае Княства Літоўскае
[рэдагаваць | рэдагаваць код]У люстрацыі Оўруцкага замку 1552 году[b] засьведчана, што ў сяле Гладкавічы, якое было выслугай князя Зьмітра Сенскага, з пустаўшчыны на Фосьніцы з 3 дымоў (служба) — падачкі 15 грошаў, 2 вядры мёду; яшчэ названае сяло Фосьніца пана Полаза[3].
Згаданая Хвосьніца ў дароўнай грамаце ўнучкі пана Сямёна Хведаравіча Полаза Фенны свайму другому, пасьля Мельхіёра Насілоўскага, мужу пану Шчаснаму Харлінскаму, пісанай 6 сьнежня 1568 году[4]:
Я, Фенна Дмитровна Любецкая, жона пана Щасного Харлинского, дворенина и струкциса господара короля его милости, вызнаваю и явно чиню сим моим листомъ всим посполите и кожному з особна, кому того чтучи слышати нинешним и напотом будучимъ: што перво сего матка моя небожчица кнегиня Дмитровая Романовича Любецкая кнегиня Фенна Семеновна Полозовна небожчику брату моему а сыну своему князю Богушу Дмитровичу Любецкому зостала винна певную суму пенезеи две тысечи копъ грошеи личбы литовское, которую взявши до рукъ своих, на потребы свое властные обернула и в тои суме двохъ тисечах копахъ грошеи заставила сыну своему а брату моему именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хоиники, Остроглядовичи, Новоселки, Глядковичи, Хвостницу, Ставокъ, Сосновую, половицу Лопатина, Загайцы, Гостомлъ, Вытечов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ а дворище, на которомъ былъ двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышеи мененые въ тои суме его милости малжонкови моему заделати и нагородити а на часы пришлыи и потомныи его милост охотнеишимъ и прихилнеишимъ уделати... Писан в Луцку, лета Божего нароженя тисеча пятсот шестдесят осмого, месеца декабра, шостого дня
Напярэдадні Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у т. л. Оўруцкі павет, у складзе якога і Хвосьніца) было далучана да Кароны Польскай[5].
Карона Каралеўства Польскага
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзеным 21 чэрвеня 1581 году каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, з 1 агародніка ў Хвосьніцы пана Базыля Машчыніцкага выбіралася 6 грошаў[6].
Пад уладай Расейскай імпэрыі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Хвосьніца апынулася ў Расейскай імпэрыі.
У 1906 годзе ў 71 двары сяла Малая Хвосьня налічвалася 406 жыхароў. У 173 дварах валаснога цэнтру, сяла Вялікая Хвосьня — 1030 жыхароў[7].
Найноўшы час
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Заўвагі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ^ Ранейшым паселішчам была менавіта Малая Хвосьня[1], а не Вялікая Хвосьня[2].
- ^ У. Б. Антановіч, укладальнік гэтага тому дакумэнтаў, датаваў яе 1545 годам. Але апісаньні іншых «украинных замков» — Мазырскага, Чарнобыльскага, Асьцёрскага, Віньніцкага, Чаркаскага — пазначаныя 1552 г. І для Оўруцкага гэты год цалкам прыймальны, бо Іосіф Халецкі тады заставаўся дзяржаўцам, а люстрацыя праведзена пры ім.
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ^ Задорожна О. Ф. Рід Немиричів у шляхетській корпорації Київського воєводства: майновий статус і політична діяльність (XVI – середина XVII ст.). Дисертація на здобуття наукового ступеня кандидата історичних наук. – Київ, 2010. С. 292, 293
- ^ Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1900. T. XV. Cz. I. S. 334
- ^ Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 4. Т. І. Акты о происхождении шляхетских родов в Юго-Западной России. — Киев, 1867. С. 35, 44, 48
- ^ Архив ЮЗР. Ч. VIII. Т. VI. Акты о землевладении в Юго-Западной России XVI—XVIII вв. — Киев, 1911. № LXXVI
- ^ Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009
- ^ Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 40
- ^ Список населённых мест Волынской губернии. — Житомир, 1906. С. 162, 168