Украінская нацыянальная армія

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Гісторыя ўкраінскага войска
Distintivo avanzamento merito di guerra ufficiali superiori (forze armate italiane).svg
Alex K Kievan Rus..svg Кіеўская Русь
Дружына
Alex K Halych-Volhynia-flag.svg Галіцка-Валынскае княства
Войска Галіцка-Валынскага княства
Ратнік
Flag of the Cossack Hetmanat.svg Запароская Сеч
Войска Запоскае
Рэестравыя казакі
Flag of Russia.svg Расейская імпэрыя
Чарнаморскае казацкае войска
Азоўскае казацкае войска
Бускае казацкае войска
Дунайскае казацкае войска
Flag of the Ottoman Empire.svg Асманская імпэрыя
Задунайськае казацкае войска · Славянскі легіён
War flag of Austria-Hungary (1918).svg Аўстра-Вугоршчына
Аўстра-Вугорская імпэратарская армія
Банацкая Сеч
Рускі батальён горных стральцоў
Украінскія сечавыя стральцы
Flag of Ukraine.svg УНР
Армія УНР
Палеская сеч
Flag of Ukraine.svg Украінская Дзяржава
Армія Ўкраінскай Дзяржавы
Flag of Green Ukraine.svg Зялёны Клін
Украінскае далёкаўсходняе незалежнае войска
Flag of Ukraine.svg ЗУНР
Украінская галіцкая армія
Паўстанцы Зялёныя паўстанцы
Паўстанцкая армія Ўкраіны
Flag of Ukraine.svg Карпацкая Ўкраіна
Карпацкая Сеч
Flag of Ukraine.svg Украінская калёнія Харбін
Батальён «Далёкаўсходняя сеч»
Flag of Ukraine.svg Украінскае дзяржаўнае кіраваньне
Украінская паўстанчая армія
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Трэці Райх
Вайсковыя аддзелы нацыяналістаў
Дружыны ўкраінскіх нацыяналістаў
Украінскае вызвольнае войска
Дывізія «Галічына»
Украінская нацыянальная армія
Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svg УССР
Чырвонае казацтва
Flag of Ukraine.svg Украіна
Узброеныя сілы Ўкраіны

Украі́нская нацыяна́льная а́рмія (УНА) — узброеныя сілы Ўкраінскае дзяржавы (УССД), сфармаваныя напрыканцы Другой сусьветнай вайны.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Узнагароды 1-е Украінскае Дывізіі Ўкраінскае Нацыянальнае Арміі, экспанаты музэя гісторыі Трускаўца

Напрыканцы вайны Трэцяга Райху супраць СССР некаторыя нямецкія ўрадавыя колы спрабавалі ўключыць у гэтую барацьбу на сваім баку народы ўсходняе Эўропы. З гэтаю мэтаю быў створаны расейскі Камітэт вызваленьня народаў Расеі ды Расейская вызвольная армія на чале з ґенэралам А. Уласавым. Калі спробы падпарадкаваць яму іншыя нацыянальныя арґанізацыі не ўдаліся, быў створаны Украінскі нацыянальны камітэт (УНК) і абвешчаная арґанізацыя УНА.

Нашыўка УНА (1945 рок)

12 сакавіка 1945 року райхсміністар усходных акупаваных земляў А. Розэнбэрґ пацьвердзіў рашэньне нямецкага ўраду аб стварэньні УНК, «як адзінага прадстаўніка ўкраінскага народу» ды намер сабраць усіх украінцаў, што змагаліся ў складзе нямецкіх узброеных сілаў, ва Ўкраінскую вызвольную армію. 17 сакавіка 1945 року Прэзыдыюм УНК (у згодзе з прэзыдэнтам Андрэям Лівіцкім) прызначыла камандуючым УНА ґенэрала Паўла Шандрука, былога старшыну Арміі УНР (ён быў адначасова і старшынёю УНК), а кіраўніком штабу УНА ґенэрала Аркадзя Валійскага.

28 сакавіка 1945 року ґенэрал Шандрук склаў прысягу ваяроў супрацьтанкавай брыґады «Вольная Ўкраіна» пад кіраўніцтвам палкоўніка Пятра Дзячэнка (1 900 ваяроў) на вернасьць ўкраінскаму народу. Гэтая брыґада павінна стаць зародкам 2-е ўкраінскае дывізіі.

Да дывізіі «Галічына» ґенэрал Шандрук прыбыў на фронт у Аўстрыю і склаў 25 красавіка 1945 року прысягу воінаў дывізіі, фармальна ўключыў яе ў склад УНА як 1-ю ўкраінскую дывізію (каля 16 000 ваяроў). Да УНА далучыліся яшчэ:

  • Вольнае казацтва пад кіраўніцтвам палкоўніка П. Тэрэшчанка (700 ваяроў);
  • 281-я запасная брыґада (5 000), разьмешчаная ў Даніі;
  • брыґада асаблівага прызначэньня атамана Т. Бульбы-Бараўца (400 ваяроў);
  • два пяхотных палка ахоўнай службы (2 000 ваяроў), якія служылі ў Бэльґіі ды Галядныі;
  • тры курэні палявое жандармэрыі;
  • аддзел зэнітнае артылерыі (юнакоў).

Ужо не было часу ахапіць у УНА ваяроў украінскага вызвольнага войска, у якім было каля 75 000 украінцаў. Ва ўсіх частках, падпарадкаваных Oberkommando des Heeres, было 220 000 украінцаў.

Стварэньне УНА было праяваю жаданьня ўкраінскага народу мець свае ўласныя ўзброеныя сілы з улікам магчымасьці сканчэньня другое сусьветнае вайны. УНА ўвайшла ў стадыю пачатковай арґанізацыі ўзброеных сілаў.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]