Удзельнік:Pr12402

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Прававая ацэнка рэфэрэндуму[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На незаконнасьць фармулёўкі пытаньняў указвае Міхаіл Пастухоў, доктар юрыдычных навук, Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь. Пытаньні, вынесеныя на рэфэрэндум, супярэчылі прэамбуле й артыкулам 1, 2, 3 Дэклярацыі аб дзяржаўным сувэрэнітэце Беларусі, прэамбуле й артыкулам 17 і 78 Канстытуцыі Беларусі 1994 году, артыкулу 3 Закона «Аб усенародным галасаваньні (рэфэрэндуме) у Рэспубліцы Беларусь» (пытаньні №1, №2 парушылі неад’емнае права беларускага народа на сувэрэнную нацыянальную дзяржаўнасьць, гарантыі існаваньня беларускае культуры й мовы, замацаваныя ў Законе)[1]. На думку юрыста, пытаньні наконт мовы й нацыянальных сымбаляў было няможна выносіць на рэфэрэндум[1]. Пытаньне № 3 пайшло ўразрэз з усталяванаю сувэрэннаю нацыянальнаю дзяржаўнасьцю й міжнароднымі абавязацельствамі Рэспублікі Беларусь[1]. Пытаньне № 4 не адпавядае норме Дэклярацыі аб дзяржаўным сувэрэнітэце Беларусі, згодна з якою толькі Вярхоўны Савет мае права выступаць ад імя народа Беларусі, акрамя гэтага, яно таксама супярэчыла некалькі палажэньням Канстытуцыі Беларусі 1994 году[1].

Працэдура прызначэньня рэфэрэндума таксама была парушана: 11 красавіка 1995 году Вярхоўны Савет прыступіў да разгляду прапановы Лукашэнкі й не падтрымаў ініцыятыву[1]. У ноч з 11 на 12 красавіка 1995 году здарылася Зьбіцьцё дэпутатаў у будынку Вярхоўнага Савету, калі людзі ў масках пабілі й выкінулі з будынка дэпутатаў, якія засталіся трымаць дзяжурства ў адказ на заяву Лукашэнкі, што ён прыпыніць дзейнасьць парлямэнту і ўсё роўна правядзе рэфэрэндум[1]. 13 красавіка 1995 году шляхам паўторнага галасаваньня Вярхоўны Савет прыняў пастанову аб прызначэньні рэфэрэндуму, але паўторнае галасаваньне паводле працэдуры не дапускалася[1]. Акрамя таго, у адпаведнасьці з Канстытуцыяю Беларусі 1994 году зьмены й дапаўненьні ў яе забаранялася ўносіць у апошнія шэсьць месяцаў паўнамоцтваў парлямэнту[1].

  1. ^ а б в г д е ё ж Міхаіл Пастухоў, Сяргей Пульша. Канстытуцыя: шматкроць перапісаная і не дзеючая (бел.) // Новы час. — 2021. — № 10 (718). — С. 4.