Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія

	«Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія»
	мак. Железници на Република Северна Македонија Транспорт‎
Тып	акцыйнае таварыства
Заснаваная	1944 (81 год таму)
Уласьнікі	Урад Паўночнай Македоніі
Краіна	Паўночная Македонія
Разьмяшчэньне	Скоп’е
Адрас	грамада Аэрадром, бульвар Трэцяй македонскай брыгады, дом ББ
Ключавыя фігуры	Дэян Кошуцік (генэральны дырэктар), Аляксандар Каракачанаў (старшыня Наглядальнай рады)
Галіна	сфэра паслугаў
Паслугі	чыгуначныя перавозкі грузаў і людзей
Абарачэньне	▼1,157 млрд дэнараў (2023 год; 20,8 млн $)
Апэрацыйны прыбытак	▼-213 млн дэнараў (2023 год; -3,8 млн $)
Чысты прыбытак	▼-759 млн дэнараў (2023 год; -13,6 млн $)
Лік супрацоўнікаў	691 (2023 год)
Матчына кампанія	Міністэрства транспарту Паўночнай Македоніі
Аўдытар	«Аўдыт і бізнэс-дарадніцтва»
	mzt.mk
	«Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія» у Вікісховішчы

Каардынаты: 41°58′45″ пн. ш. 21°27′7″ у. д. / 41.97917° пн. ш. 21.45194° у. д. / 41.97917; 21.45194

«Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія» — дзяржаўнае прадпрыемства перавозак Паўночнай Македоніі, заснаванае ў сьнежні 1944 годзе ў якасьці «Македонскай дзяржаўнай чыгункі».

На 2025 год «Транспарт ЧРПМ» ажыцьцяўляў чыгуначныя перавозкі людзей і грузаў. Выкарыстоўваў скрыжаваньне двух Усеэўрапейскіх гасьцінцаў: № 8 з Альбаніі ў Баўгарыю і № 10 з Сэрбіі ў Грэцыю. Меў кантэйнэрны тэрмінал у Скоп’е. Перавозіў у адкрытых 4-восевых вагонах «ЭАС-з» сыпкія грузы ў выглядзе збожжа і молатай руды, вадкае паліва і жывых жывёлаў, а таксама кантэйнэры на плятформенных 2-восевых вагонах «КГС-з». Мела 1525 грузавых і 75 паяжджанскіх вагонаў, 40 дызэльных і 16 электрычных лякаматываў, а таксама 11 дызэльных і 4 электрацягнікі^[2]. Сярод супрацоўнікаў 450 працавалі на цягніках, 191 ва ўправе, 175 у грузаперавозках і 118 у перавозках паяжджанаў^[5]. Прадпрыемства было сябрам Міжнароднага зьвязу чыгунак (Францыя) і брало ўдзел у Канвэнцыі 1980 году «Аб міжнародных чыгуначных перавозках»^[6].

Будова

На 2025 год «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія» працаваў на 10 чыгуначных вакзалах у Паўночнай Македоніі ў такіх гарадах, як Скоп’е, Бітала, Вэлес, Геўгелія, Госьцівар, Кочані, Куманава, Прылеп, Тэтава і Шціп^[7]. Дадаткова цягнікі спыняліся на такіх 8 чыгуначных станцыях, як: Табанаўцы, Градзка, Нэгоціна, Дэмір-Капія, Богаміла, Авечае поле, Гёрчэ Петраў і Кічэва^[8].

Цеплавозы запраўлялі дызэльным палівам у дэпо Лісіча, дзе месьціліся рэзэрвуары на 3000 т. Пры патрэбе таксама задзейнічалі рэзэрвуары на 50 т, якія знаходзіліся пры станцыях у Вэлесе, Геўгеліі і Бітале. Зьмякчаную ваду выдавалі ў двух дэпо Лісічы і Трубарэва, а таксама ў Геўгеліі^[9]. Падразьдзяленьне «Інвэстыцыйнае абслугоўваньне» ажыцьцяўляла:

рамонт электрычных машынаў, лякаматываў сэрыяў 441 і 461, цягнікоў, дызэльных рухавікоў і кампрэсараў;
выраб запасных частак цягнікоў;
апрацоўку абадох і аднаблёчных колаў;
раўнаваньне каленчатых валаў;
сьвідраваньне і расточваньне блёкаў рухавікоў;
выраўноўваньне галовак і блёкаў рухавікоў плоскім шліфаваньнем;
выпрабаваньне кольцаў на галоўках рухавікоў унутранага згараваньня;
прэсоўку дэталяў^[10].

Праезд

На 2025 год «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія» прадаваў пэнсіянэрам і іншым пажылым асобам у веку ад 60 гадоў квіткі за 30 % ад поўнай цаны, а моладзі ў веку да 27 гадоў і дзеці ад 4 да 12 гадоў — за 50 % ад поўнай цаны, як і вучням ды студэнтам гуртам ад 6 чалавек пры навучальнай паездцы з настаўнікам або выкладнікам адпаведна. Праезд дзяцей да 4-х гадоў без займаньня асобнага месца быў бясплатным. Сябры Таварыства журналістаў Македоніі плацілі 70 % цаны праезду, а сябры Саюзу сьляпых Македоніі — 25 % 6 разоў на год пры адначасным бясплатным праезьдзе суправаджальніка. Вайсковыя інваліды езьдзілі за 25 % цаны 3 разы на год, а таксама бясплатна езьдзілі 60 дзён на год разам зь сем’ямі. Дазвалялася бронь месца ў цягніку за 2 месяцы і ў дзень паездкі з умовай яго заняцьця за 15 хвілінаў да адпраўленьня. Таксама дапускаўся правоз складальнага ровара за даплату і дробнай свойскай жывёлы ў кошыку, клетцы і ручной паклажы, а таксама дробнага сабакі, які зьмяшчаўся на каленях. Тэрмін дзеяньня квітка ў адзін бок складаў 1 дзень на адлегласьць да 100 км і 2 дні — на большую адлегласьць. Для квітка ў абодва бакі тэрмін складаў пры адлегласьці падарожжа:

да 50 км — 1 дзень;
да 100 км — 2 дні;
звыш 100 км — 30 дзён;
да 100 км у сьвяточныя дні — зь пачатку содняў напярэдадні сьвята да канца содняў пасьля яго^[11].

На міжнародным маршруце ў Сэрбію Скоп’е — Бялград цана ложка складала 371 македонскі дэнар^[12]. Квіткі на міжнародны праезд прадавалі ў адзін і абодва бакі ў касах на 16 станцыях: Скоп’е, Воўкава, Гёрчэ Петраў, Куманава, Вэлес, Нэгоціна, Вардар, Геўгелія, Бітала, Прылеп, Шціп, Тэтава, Госьцівар, Градзка, Кічэва і Табанаўцы^[13].

Мінуўшчына

У сьнежні 1944 году стварылі «Македонскую дзяржаўную чыгунку» і ўвялі ў дзеяньне першы адноўлены лякаматыў у Геўгеліі. У 1945 годзе зацьвердзілі Часовы парадак перавозак падарожнікаў, багажу і грузаў на «Македонскай фэдэральнай чыгунцы». Пры канцы 1945 году яе пераўтварылі ў «Дзяржаўную дырэкцыю чыгункі ў Скоп'і» ў складзе «Югаслаўскай чыгункі»^[14]. 25 траўня 1952 году адчынілі новую чыгуначную лінію Скоп’е — Госьцівар. У 1956 годзе дабудавалі лінію Куманава — Белякоўцы. У 1957 годзе запрацавала лінія Бакарна Гумно — Сапотніца^[15].

У 1963 годзе яе пераўтварылі ў «Чыгуначное транспартнае прадпрыемства Скоп'я», якое ў 1977 годзе перайменавалі ў «Чыгуначную транспартную арганізацыю Скоп'я», але ў 1990 годзе вярнулі ранейшую назву^[14]. 29 лістапада 1969 году адчынілі лінію Госьцівар — Кічэва з адгалінаваньнем Заяс — Таймішы. 27 ліпеня 1981 году запрацавалі новы чыгуначны вузел і пасажырская станцыя ў Скоп’е^[15]. У 1995 годзе прадпрыемства пераўтварылі ў дзяржаўнае прадпрыемства «Македонская чыгунка»^[14].

У 2007 годзе «Македонскую чыгунку» пераўтварылі ў «Транспарт Македонскай чыгункі», зь якога вылучылі «Інфраструктуру Македонскай чыгункі»^[15]. Пасьля перайменаваньня краіны ў Паўночную Македонію згодна з Прэспанскім пагадненьнем 2018 году прадпрыемства атрымала назву «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія».

Крыніцы

^ Зьвесткі для сувязі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ ^а ^б Пра нас (макед.) // АТ «Чыгунка Рэспублікі Паўночная Македонія Транспарт», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Жыцьцяпісы сябраў Наглядальнай рады (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», верасень 2024 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Баян Пятрэскі. Фінансавая справаздача за 2023 з высновамі незалежнага рэвізора (55,6516 дэнараў за даляр) (макед.) // «Македонская біржа», 12 ліпеня 2024 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Нашыя супрацоўнікі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Нашая гісторыя // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 27 кастрычніка 2024 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Усе чыгуначныя станцыі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Цэны на праязны квіток (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», жнівень 2021 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Магутнасьці запраўкі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», жнівень 2021 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Рамонт і іншыя паслугі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», жнівень 2021 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Даведнік для падарожнікаў (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Дадатковыя зборы за карыстаньне вагонам з ложкам (канапай) (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ Продаж квіткоў (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ ^а ^б ^в Гісторыя «Македонскай чыгункі» праз фотадакумэнтацыю (макед.) // «Электрамабільнасьць Македоніі», 3 красавіка 2019 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
^ ^а ^б ^в Гісторыя // АТ «Інфраструктура Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

Вонкавыя спасылкі

Адпраўленьні са Скоп’я (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.
- Прыбыцьцё ў Скоп’е і цэны па маршуце (макед.)
- Расцэнкі і навіны (макед.)

Гэта — накід артыкула па эканоміцы. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, пашырыўшы яго.

[1] Зьвесткі для сувязі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[а-2] а ^б Пра нас (макед.) // АТ «Чыгунка Рэспублікі Паўночная Македонія Транспарт», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[3] Жыцьцяпісы сябраў Наглядальнай рады (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», верасень 2024 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[4] Баян Пятрэскі. Фінансавая справаздача за 2023 з высновамі незалежнага рэвізора (55,6516 дэнараў за даляр) (макед.) // «Македонская біржа», 12 ліпеня 2024 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[5] Нашыя супрацоўнікі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[6] Нашая гісторыя // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 27 кастрычніка 2024 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[7] Усе чыгуначныя станцыі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[8] Цэны на праязны квіток (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», жнівень 2021 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[9] Магутнасьці запраўкі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», жнівень 2021 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[10] Рамонт і іншыя паслугі (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», жнівень 2021 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[11] Даведнік для падарожнікаў (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[12] Дадатковыя зборы за карыстаньне вагонам з ложкам (канапай) (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[13] Продаж квіткоў (макед.) // АТ «Транспарт Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[б-14] а ^б ^в Гісторыя «Македонскай чыгункі» праз фотадакумэнтацыю (макед.) // «Электрамабільнасьць Македоніі», 3 красавіка 2019 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[в-15] а ^б ^в Гісторыя // АТ «Інфраструктура Чыгункі Рэспублікі Паўночная Македонія», 2025 г. Праверана 31 траўня 2025 г.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]