Сіманасэцкая дамова
Сіманасэцкая мірная дамова (па-японску: 下関条約 — Сіманасэкі дзёяку) — дакумэнт, падпісаны 17 красавіка 1895 году ў месьце Сіманасэкі, які падвёў рысу пад Першай японска-кітайскай вайной (1894—1895). Дамова азнаменавала поўную перамогу Японіі і зафіксавала значныя тэрытарыяльныя і палітычныя страты кітайскай імпэрыі Цын.
Умовы дамовы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Перамовы праходзілі паміж прадстаўніком Кітаю Лі Хунчжанам і прэм’ер-міністрам Японіі Іта Хірабумі. Асноўныя пункты пагадненьня ўлучалі:
- Незалежнасьць Карэі: Кітай афіцыйна прызнаваў поўную і незалежную дзяржаўнасьць Карэі, што фактычна азначала канец шматвяковага кітайскага сюзэрэнітэту і пераход краіны пад японскі пратэктарат.
- Тэрытарыяльныя саступкі: Кітай перадаваў Японіі ў вечнае валоданьне Тайвань, астравы Пэнху (Пэскадорскія) і Ляодунскі паўвостраў (разам з Порт-Артурам).
- Кантрыбуцыя: Пераможаны бок абавязваўся выплаціць Японіі вялізную ваенную кантрабуцыю ў памеры 200 мільёнаў таэляў срэбрам (прыкладна 300 мільёнаў енаў).
- Гандлёвыя прывілеі: Кітай адкрываў для японскага гандлю чатыры новыя порты і дазваляў японскім падданым будаваць прамысловыя прадпрыемствы на сваёй тэрыторыі.
Трайная інтэрвэнцыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Умовы дамовы выклікалі абурэньне вялікіх эўрапейскіх дзяржаваў, якія не жадалі празьмернага ўзмацненьня Японіі. Праз тыдзень пасьля падпісаньня Расея, Нямеччына і Францыя выступілі з сумесным патрабаваньнем адмовіцца ад анэксіі Ляодунскага паўвострава. Японія, ня маючы сілаў для вайны адразу з трыма дзяржавамі, была вымушаная саступіць і вярнуць паўвостраў Кітаю ў абмен на дадатковую выплату. Гэтае прыніжэньне стала галоўнай прычынай росту антырасейскіх настрояў у Токіё.