Розьніца паміж вэрсіямі «Грамадзянская вайна»

Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&oldid=59352246
д (Bot: Migrating 94 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q8465 (translate me))
(https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&oldid=59352246)
[[Файл:T-55s civil war.JPG|міні|260пкс|Падбіты танк [[Т-62]] пасьля ўваходжаньня паўстанцаў у [[Адыс-Абэба|Адыс-Абэбу]] ў канцы [[Грамадзянская вайна ў Этыёпіі|Грамадзянскай вайны ў Этыёпіі]], [[1991]] год]]
'''Грамадзя́нская вайна́''' — [[вайна]] паміж арганізаванымі групамі ў межах адной [[дзржава|дзяржавы]]<ref name=fearon>[[James Fearon]], [http://www.foreignaffairs.org/20070301faessay86201/james-d-fearon/iraq-s-civil-war.html "Iraq's Civil War"] in ''[[Foreign Affairs]]'', March/April 2007 {{ref-en}}</ref>, ці, радзей, паміж дзьвюма нацыямі, якія ўваходзілі ў склад раней адзінай аб'яднанай дзяржавы<ref name="EH">[http://eh.net/bookreviews/library/1130 Nations, Markets, and War: Modern History and the American Civil War | Book Reviews], EH.net. "Two nations [within the U.S.] developed because of slavery." October 2006. Retrieved July 2009. {{ref-en}}</ref>. Мэтай бакоў, як правіла, зьяўляецца захоп улады ў краіне ці ў асобным рэгіёне, незалежнасьць рэгіёна, ці зьмяненьне палітыкі ўрада<ref name=fearon />. Прызнакамі грамадзянскай вайны зьяўляюцца наяўнасьць элемэнтаў дзяржаўнай ваенна-палітычнай машыны ў абодвух ваюючых бакоў і агульнанацыянальны размах падзеяў.
 
Спосабы вядзеньня грамадзянскіх войнаў часьцяком адрозьніваюцца ад традыцыйных. Нароўні з выкарыстаньнем варагуючымі бакамі рэгулярных войскаў вялікі распаўсюд атрымлівае [[партызанскі рух]], а таксама розныя стыхійныя паўстаньні насельніцтва і іншае. Нярэдка грамадзянская вайна спалучаецца з барацьбой супраць замежнай [[інтэрвэнцыя|інтэрвэнцыі]] іншых дзяржаваў<ref>Гражданская война // Большая российская энциклопедия. — 2007. — Т. 7. — С. 591. — ISBN 978-5-85270-337-8</ref>.
Прызнакамі грамадзянскай вайны зьяўляюцца наяўнасьць элемэнтаў дзяржаўнай ваенна-палітычнай машыны ў абодвух ваюючых бакоў і агульнанацыянальны размах падзеяў.
 
Грамадзянскія вайны з канца [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] мелі працягласьць ў сярэднім крыху больш за чатыры гады, што зьяўляецца істотным павелічэньнем з 1,5 гадоў, сярэдняй працягласьці войнаў на працягу [[1900]]—[[1944]] гадоў. У той час як узровень узьнікненьня новых грамадзянскіх войнаў быў адносна сталы, пачынаючы зь сярэдзіны [[19 стагодзьдзе|XIX стагодзьдзя]], нарастальная працягласьць гэтых войнаў прывяла да ўзрастаньня колькасьці войнаў, якія адбываюцца ў кожны дадзены момант часу. Да прыкладу, ня больш за пяць грамадзянскіх войнаў адбываліся адначасова ў пачатку [[20 стагодзьдзе|XX стагодзьдзя]], у той час як больш за 20 адначасовых войнаў здараліся ў сьвеце напрыканцы [[халодная вайна|халоднай вайны]], перш чым зноўку значна зьменшыцца паводле колькасьці ў сувязі з тым, што канфлікты, зьвязаныя з супрацьстаяньнем [[звышдзяржава]]ў, прыйшлі да свайго канца{{Зноска|Hironaka|2005|Hironaka|3}}.
 
Пачынаючы з [[1945]] году, грамадзянскія войны прынесьлі каля 25 мільёнаў сьмерцяў, уключаючы гвалтоўную дэпартацыю мільёнаў іншых людзей. Грамадзянскія войны таксама сталі прычынай эканамічнага каляпсу краінаў, дзе яны праходзілі, як то [[Самалі]], [[М’янма|Бірма]], [[Уганда]] і [[Ангола]] зьяўляюцца прыкладамі дзяржаваў, якія шырока разглядаліся як пэрспэктыўныя ў пляне разьвіцьця, пакуль яны не перайшлі да стану грамадзянскай вайны{{Зноска|Hironaka|2005|Hironaka|1−2, 4−5}}.
 
== Крыніцы ==
{{ЗноскіКрыніцы}}
 
== Літаратура ==
* {{Кніга
|ref = Hironaka
|аўтар = Hironaka Ann
|частка =
|загаловак = Neverending Wars: The International Community, Weak States, and the Perpetuation of Civil War
|арыгінал =
|спасылка =
|выданьне =
|месца = Cambridge
|выдавецтва = Harvard University Press
|год = 2005
|том =
|старонкі =
|старонак =
|isbn = 0-674-01532-0
}}
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Civil wars}}
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4902708.stm «What makes a civil war?»] BBC News
 
[[Катэгорыя:Грамадзянскія войны]]
38 897

зьменаў

Навігацыйнае мэню