Пэрпіньян
| Пэрпіньян | |||
| Населены пункт | |||
 | |||
| |||
| Краіна | Францыя | ||
|---|---|---|---|
| Дэпартамэнт | Усходнія Пірэнэі | ||
| Рэгіён | Аксытанія | ||
| Першыя згадкі | 927 | ||
| Кіраўніцтва і ўлада | |||
| Mayor of Perpignan[d] | Louis Aliot[d][1] | ||
| Геаграфія | |||
| Плошча | 68,07 км² | ||
| Вышыня НУМ | 41 м[2], 8 м[3], 95 м[3] і 39 м[4] | ||
| Часавы пас | |||
| Каардынаты | 42°41′55″ пн. ш. 2°53′44″ у. д.HGЯO | ||
| Насельніцтва | |||
| Колькасьць | 121 875 чал. (2016) | ||
| Афіцыйная мова | каталянская мова[5] | ||
| Этнахаронімы | perpinyanès[6], perpinyanesa, perpinyanesos, perpinyaneses, Perpignanais, Perpignanaise, Perpignanaises, Perpiñanés і Perpiñanesa | ||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||
| Тэлефонны код | 468 | ||
| Паштовы індэкс | 66000[7] і 66100[7] | ||
| Сайт | mairie-perpignan.fr | ||
| Пэрпіньян на мапе Францыі   Пэрпіньян | |||
Пэрпінья́н (па-француску: Perpignan, па-каталянску: Perpinyà) — горад у Францыі, адміністрацыйны цэнтар дэпартамэнту Усходнія Пірэнэі у рэгіёне Аксытанія. Насельніцтва гораду складала 121 875 чалавек, паводле зьвестак на 2016 год. Гістарычна зьяўляецца галоўным горадам правінцыі Русыён. Разьмешчаны за 13 км ад берагу Міжземнага мора й за 31 км на поўнач ад француска-гішпанскай граніцы.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Разьмешчаны на ўрадлівай раўніне горад з даўніх часоў лічыўся цэнтрам мясцовага вінаробства. Горад упершыню быў згаданы ў 927 годзе. Графы русыльёнскія абралі яго сваёй рэзыдэнцыяй і кіравалі Пэрпіньянам да 1172 году, пасьля чаго яго атрымалі ў спадчыну графы барсэлёнскія. Пры ажыцьцёўленым Хаймэ I падзеле каталёнскіх зямель Пэрпіньян разам з Балеарскімі астравамі дастаўся малодшаму, Хаймэ II, і ў 1276—1344 гадах горад служыў сталіцай гэтага гаспадара й двух ягоных нашчадкаў.
У XVII стагодзьдзі, калі Францыя сутыкнулася з Гішпаніяй у спрэчцы за ўладаньне Русільёнам, Пэрпіньян быў ператвораны ў крэпасьць. Паводле Пірынэйскага міру 1659 годзе горад быў пакінуты за Людовікам XIV. У XIX стагодзьдзі струхлелыя гарадзкія сьцены былі зьнесены за непатрэбнасьцю. У 1936 годзе ў Пэрпіньян хлынулі ўцекачы з Гішпаніі, дзе бушавала грамадзянская вайна. Пасьля 1960 году тут сяліліся французы з паўночнаафрыканскіях калёніях[8].
Славутасьці
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Візытнай карткай Пэрпіньяна лічыцца маленечкі форт Эль-Кастэльлет, пабудаваны ў 1368 годзе й цяпер адкрыты для турыстаў у якасьці музэю. За бастыёнамі знакамітай Пэрпіньянскай цытадэлі часоў «старога рэжыму» хаваецца адноўлены ў апошні час палац сярэднявечных каралёў Мальёркі. Сабор сьв. Яана, закладзены ў 1324 годзе каралём Санча, будаваўся галоўным чынам у XV і XVI стагодзьдзях. Старадаўні марскі трыбунал (Loge de Mer) з часам быў перабудаваны ў тэатар.
З мастацкіх помнікаў увагу турыстаў прыцягвае Пэрпіньянскі вакзал, дэкараваны самім Сальвадорам Далі, які выпрабаваў у ім «прыступ касмаганічнага экстазу». У музэі Рыго выстаўлены палотны як самога гэтага мастака, гэтак і майстроў каталянскага прымітыву.
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ France Bleu (фр.) — Radio France, 1980.
- ↑ https://it-ch.topographic-map.com/map-dzlv3l/Perpignano/?zoom=19¢er=42.69912%2C2.89449&popup=42.69942%2C2.89453
- 1 2 База зьвестак францускіх камунаў — Нацыянальны інстытут геаграфічнай і лясьнічай інфармацыі, 2015.
- ↑ https://data.geopf.fr/telechargement/download/GEOFLA/GEOFLA_2-2_COMMUNE_SHP_LAMB93_FXX_2016-06-28/GEOFLA_2-2_COMMUNE_SHP_LAMB93_FXX_2016-06-28.7z — 2016.
- ↑ Clar J. V. i., Griera L. P. i. Atles Lingüístic del Domini Català (кат.) — Secció Filològica de l'Institut d'Estudis Catalans. — ISBN 978-84-7283-720-1
- ↑ https://www.parlament.cat/document/intrade/6281
- 1 2 Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
- ↑ Perpignan: Артыкул з Encyclopædia Britannica