Пэнці Халяпа

	Пэнці Халяпа
	фін. Pentti Holappa
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся	11 жніўня 1927; Юлікіімінкі
Памёр	10 кастрычніка 2017; Хэльсінкі
Пахаваны	Хэльсінкі, могілкі Хіетаніемі
Сужэнец	Олі-Маці Ранімус
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці	Паэт, пісьменьнік, перакладнік, грамадзкі дзяяч
Гады творчасьці	1950-2017
Жанр	мадэрнізм і паэзія
Мова	фінская
Дэбют	1950
Значныя творы	Ystävän muotokuva (1998)
Узнагароды	Finlandia Award[d] (1998) Finnish State Prize for Literature[d] (1960)
	Пэнці Халяпа ў Вікісховішчы
	http://www.penttiholappa.net/

Пэнці Халяпа (фін. Pentti Holappa; 11 жніўня 1927, Юлікіімінкі — 10 кастрычніка 2017, Хэльсынкі, Фінляндыя) — фінскі паэт, пісьменьнік і перакладнік^[2].

Жыцьцяпіс

Пэнці Халяпа нарадзіўся 11 жніўня 1927 году ў Паўночнай Астработніі.

Сьціплага паходжаньня, ён працаваў на розных работах. Ён кіраваў антыкварнай крамай разам з сваім партнэрам Олі-Маці Ранімусам ў Хэльсынках.

Займаў пасаду міністра культуры па мандаце ад Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі з 23 лютага 1972 году па 4 верасьня 1972 году^[3].

З 1967 па 1968 год ён быў галоўным рэдактарам часопісу «Ajankohta»^[3].

П. Халяпа – з маладосьці адкрыты гей. У 1953 годзе пазнаёміўся з Олі-Маці Ранімусам у 1953 годзе, пасьля чаго яны пачалі жыць разам да самай сьмерці. У 1950-я гады яны пэрыядычна жылі ў Францыі, дзе вывучылі францускай мовы^[2].

П. Халяпа пахаваны на хэльсынскіх могілках Хіетаніемі побач з сваім мужам Олі-Маці Ранімусам.

Творчасьць

Пісьменьнік-самавук, ён апублікаваў каля пятнаццаці зборнікаў вершаў, шэсьць раманаў, некалькі эсэ, а таксама пераклаў Шарля Бадлера, П'ера Рэвэрдзі, Жан-Мары Гюстава Лё Клезіё, Клёда Сымона і Сэм'юэля Бэкета^[2].

Пэнці Халяпастаў лічыцца паэтам паўсядзённай сучаснасьці.

У прозе вядомы як раманіст і навэліст. Ён атрымаў прэмію Finlandia ў 1998 годзе за раман "Ystävän muotokuva: Партрэт сябра"^[4]. «Партрэт сябра» стаў ягоным галоўным творам, у ім ён спалучыў пачуцьцёвыя вобразы і адкрытую гомаэротыку. Твор выклікаў ажыятаж дзякуючы дакладнаму адлюстраваньню сэксуальных актаў.

Творы

Зборнікі паэзіі

• Näkinkenkä soi. Uusia runoilijoita, Éditions Otava 1948

• Narri peilisalissa, Éditions Otava 1950

• Maan poika, WSOY 1953

• Lähellä, WSOY 1957

• Katsokaa silmiänne, WSOY 1959

• Matkaopas huomiseen. Neljä runoilijaa, WSOY 1960

• Valitut runot, WSOY 1977

• Viisikymmentäkaksi, WSOY 1979

• Pitkiä sanoja, WSOY 1980

• Vuokralla täällä, WSOY 1983

• Valaistu kaupunki Ruijan pimeydessä, WSOY 1985

• Savun hajua, WSOY 1987

• Keltainen viiri, WSOY 1988

• Maan päällä — taivaan alla. Kertovia runoja, WSOY 1991

• Sormenjälkiä tyhjässä, WSOY 1991

• Ankkuripaikka, WSOY, 1994

• Älä pelkää! WSOY 1997

• Rumpukalvolla, WSOY 1999

• Runot 1950—2000, WSOY 2000

• Norsun ääni, WSOY 2003.

Раманы

• Yksinäiset, WSOY 1954

• Tinaa, WSOY 1961

• Perillisen ominaisuudet, WSOY 1963

• Pitkän tien kulkijat, WSOY 1976.

Крыніцы

1 2 Biografiskt lexikon för Finland (шв.) — SLS.
1 2 3 Niemi, Juhani: ”Holappa, Pentti (1927–2017)”, Suomen kansallisbiografia, osa 4, s. 43–44. Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 2004, https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/3992
1 2 Jyrki Kiiskinen, "Gardens of Life and Death", 13 Oct 201, Books from Finland, https://web.archive.org/web/20171013013104/http://neba.finlit.fi/booksfromfinland/bff/298/kiiskinen.htm
↑ Marija Skara, Finlandia-palkittu kirjailija Pentti Holappa on kuollut, Yleisradio, 12 Oktober 2017, https://yle.fi/a/3-9878729

[_d685feb36554b645-1] 1 2 Biografiskt lexikon för Finland (шв.) — SLS.

[:0-2] 1 2 3 Niemi, Juhani: ”Holappa, Pentti (1927–2017)”, Suomen kansallisbiografia, osa 4, s. 43–44. Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 2004, https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/3992

[:1-3] 1 2 Jyrki Kiiskinen, "Gardens of Life and Death", 13 Oct 201, Books from Finland, https://web.archive.org/web/20171013013104/http://neba.finlit.fi/booksfromfinland/bff/298/kiiskinen.htm

[4] Marija Skara, Finlandia-palkittu kirjailija Pentti Holappa on kuollut, Yleisradio, 12 Oktober 2017, https://yle.fi/a/3-9878729

[1]

[2]

[3]

[4]