Олівэр Голдсьміт

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Олівэр Голдсьміт
англ. Oliver Goldsmith
Oliver Goldsmith sephia.jpg
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 10 лістапада 1730
Elphin[d], Раскоман (графства)[1][2][3][4]
Памёр 4 красавіка 1774
Лёндан, Каралеўства Вялікабрытанія[6][7][1][8][2][3][4]
Пахаваны Temple Church[d][5]
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці пісьменьнік, драматург, паэт
Кірунак сэнтымэнталізм
Мова ангельская мова[9][10][11][1][12][13][14] і дацкая мова[13]
Wikisource-logo.svg [[::en:s:Author:Oliver Goldsmith|Творы]] ў Вікікрыніцах

Олівэр Голдсьміт (па-ангельску: Oliver Goldsmith; 10 лістапада 1730 — 4 красавіка 1774) — ангельскі празаік, паэт і драматург ірляндзкага паходжаньня, яскравы прадстаўнік сэнтымэнталісцкай прозы ў ангельскай літаратуры.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сын сьвятара. У 1749 годзе скончыў Дублінскі ўнівэрсытэт, спрабаваў працягнуць медыцынскую адукацыю ў Эдынбурзе. Не атрымаўшы дыплёма, самаабвешчаны «доктар Голдсьміт» адправіўся ў падарожжа па Эўропе, адкуль у 1756 годзе абанкрочаным прыбыў у Лёндан і ўладкаваўся дапаможнікам аптэкара. Яго публіцыстычныя нарысы ў вялікай колькасьці друкаваліся ў лёнданскай прэсе, аднак сярод мноства пачынаючых аўтараў Голдсьміта выгодна адзначалі вытанчанасьць і лёгкасьць слога.

Сацыяльна-бытавыя нарысы з сатырычным падтэкстам «Грамадзянін сьвету, альбо Лісты кітайскага філёзафа, які пражывае ў Лёндане, сваім сябрам на Ўсходзе» (1762) прынесьлі яму славу і дазволілі ўвайсьці ў кружок інтэлектуалаў на чале з Сэмюэлем Джонсанам, Эдмундам Бёркам і Джошуа Рэйнальдсам. У 1764 годзе кампанія заснавала ўласны клуб, сярод дзевяці чальцоў-заснавальнікаў якога лічыўся і Голдсьміт. Сёлета вялікі рэзананс выклікала яго паэма «Вандроўнік», якая супастаўляла нацыянальныя звычаі і ступень задаволенасьці жыцьцём у розных кутках Эўропы.

Звычка жыць на шырокую нагу ўцягнула Голдсьміта ў пазыкі, і ён быў вымушаны зарабляць складаньнем кампілятыўных гісторыяў Грэцыі, Рыма і Ангельшчыны. У 1766 годзе ён вырашыўся апублікаваць напісаны чатырма гадамі раней сэнтымэнтальна-мэладраматычны раман «Вэкфільдзкі сьвятар», які апісваў ганеньні дабрадзейнага сьвятара памешчыкам на тле ідэалізаванага вясковага жыцьця. Раман меў грандыёзны посьпех, і ў 1770 годзе Голдсьміт вярнуўся да яго асноўных тэмаў у паэтычнай анты-ідыліі «Пакінутая вёска».

Апошнім буйным творам Голдсьміта быў фарс «Ноч памылак, альбо Зьнявага лепей за ганарыстасьць» (1773), які — адзіны з п’есаў XVIII ст. — не сыходзіў з ангельскай сцэны да самага XX ст. Годам пазьней 43-гадовы пісьменьнік раптоўна сканаў і быў пахаваны ў царкве Тэмпла. Праз 15 дзён пасьля яго сьмерці ў друку зьявілася «Адплата» — сэрыя сатырычных партрэтаў сучасьнікаў, у форме жартаўлівых эпітафіяў.

Са сваім ізрытым воспай тварам і талентам дасьціпнасьці Голдсьміт быў прадметам абмеркаваньня і захапленьня ў лёнданскім грамадзтве. Як азартны гулец і недалёкі жартаўнік ён выведзены ў босуэлаўскай «Жыцьці Сэмюэля Джонсана», які пісаў пра яго, што «няма чалавека болей мудрага зь пяром у руцэ і болей бязглуздага пры яго адсутнасьці». Больш аб’ектыўная характарыстыка зьмяшчаецца ў біяграфіі Голдсьміта, напісанай Ўашынгтонам Ірвінгам.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Олівэр Голдсьмітсховішча мультымэдыйных матэрыялаў

  1. ^ а б в г data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  2. ^ а б в https://data.cerl.org/thesaurus/cnp01259664
  3. ^ а б в https://data.cerl.org/thesaurus/cnp01468387
  4. ^ а б в Babelio
  5. ^ а б Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. ^ Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 2.
  7. ^ Голдсмит Оливер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. ^ http://opac.sbn.it/opacsbn/opac/iccu/scheda_authority.jsp?bid=IT\ICCU\CFIV\019083
  9. ^ data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  10. ^ Virtual International Authority File — 2012.
  11. ^ Library of Congress Authorities / пад рэд. Бібліятэка Кангрэсу
  12. ^ Identifiants et RéférentielsAgence bibliographique de l'enseignement supérieur, 2011.
  13. ^ а б SNAC — 2010.
  14. ^ CONOR