Перайсьці да зьместу

Нільс Бор

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Нільс Бор
па-дацку: Niels Bohr
Альбэрт Айнштайн і Нільс Бор
Дата нараджэньня 7 кастрычніка 1885(1885-10-07)[1][2][3][…]
Месца нараджэньня Капэнгаген, Данія
Дата сьмерці 18 лістапада 1962(1962-11-18)[1][2][3][…] (77 гадоў)
Месца сьмерці Капэнгаген, Данія
Прычына сьмерці сэрцавая няздатнасьць
Месца пахаваньня
Месца вучобы Капэнгагенскі ўнівэрсытэт
Занятак фізык, прафэсар унівэрсытэту, ядзерны фізык, філосаф навукі, футбаліст, хімік
Навуковая сфэра атамная фізыка[d] і тэарэтычная фізыка[5]
Месца працы Капэнгагенскі ўнівэрсытэт
Вядомы як бацька квантавай мэханікі
Псэўданімы Nicholas Baker
Сябра ў Лёнданскае каралеўскае таварыства[6], Пруская акадэмія навук[d], Акадэмія навук НДР[d], Нямецкая акадэмія навук Леапальдына[d], Папская акадэмія навук[d][7], Расейская акадэмія навук[8], Швэдзкая каралеўская акадэмія навук, Вугорская акадэмія навук, Нідэрляндзкая каралеўская акадэмія навук[d], Дацкая каралеўская акадэмія навук[d], Каралеўскае нарвэскае таварыства навукі і літаратуры[d], Нацыянальная акадэмія навук ЗША[9][10], Амэрыканская акадэмія мастацтваў і навук[d][11], Расейская акадэмія навук[12], Індыйская нацыянальная акадэмія навук[d], Амэрыканскае філязофскае таварыства[d][9], Нацыянальная акадэмія навук Італіі[d], Баварская акадэмія навук[d], Польская акадэмія навук, BBAW[d][13], Японская акадэмія навук[d][14] і Нацыянальная акадэмія дэі Лінчэі[d][15]
Навуковы кіраўнік Крысьціян Крысьціянсэн[d][16] і Джозэф Джон Томсан[17]
Вучні Гендрык Антоні Крамэрс[d], Леў Ландаў, Оскар Клейн[d], Оге Нільс Бор[d] і Джон Арчыбалд Ўілер[d]
Бацька Хрысціян Бор[d][18][1][9]
Маці Элен Бор[d][18][1][9]
Дзеці Ernest Bohr[d][9], Erik Bohr[d][9], Hans Bohr[d][9] і Оге Нільс Бор[d][19][18][1][…]
Узнагароды
афіцэр Ордэну Ганаровага Легіёну Knight Grand Cross of the Order of the Falcon кавалер 1 класа ордэна Святога Олафа ордэн Слана Decoration of the Cross of Honour of the Dannebrog Вялікі крыж ордэна Данэброга камандор 1-га кляса ордэна Данэброга камандор ордэна Данэброга кавалер ордэна Данэброга
Нобэлеўская прэмія ў галіне фізыкі мэдаль Франкліна[d] (1926) Прэмія «Атамы для міру»[d] (1957) ордэн Pour le Mérite у мастацтве і навуцы Міжнародны залаты мэдаль Нільса Бора[d] (1955) Мэдаль Коплі Фарадэеўская лекцыя[d] (1930) Мэдаль імя Макса Плянка[d] (1930) Мэдаль Г’юза[d] (1921) Мэдаль Гельмгольца[d] (1961) мэдаль Матэўччы[d] (1923) ганаровы доктар Загрэбскага ўнівэрсытэту[d] Ганаровы доктар Тэхніёну[d] Ганаровы доктар Дацкага тэхнічнага ўнівэрсытэту[d] (1929) лекцыя Гатры[d] (1922) замежны сябра Лёнданскага каралеўскага таварыства[d] (29 красавіка 1926) Сыліманаўская лекцыя[d] (1923) ганаровы доктар Варшаўскага ўнівэрсытэту[d] ганаровы сябра Каралеўскага таварыства Тэ Апарангі[d] (1946) ганаровы доктар Парыскага ўнівэрсытэту[d] (1945) Прэмія Сонінга[d] (1961)
Подпіс Выява аўтографу

Нільс Бор (па-дацку: Niels Henrik David Bohr) (7 кастрычніка 1885 — 18 лістапада 1962) — дацкі фізык, адзін з заснавальнікаў квантавай мэханікі.

Бацька Нільса Бора, Крыстыян Бор, быў прафэсарам фізыялёгіі. Разам са сваім бацькам і братам Гаральдам Бор рэгулярна вёў дыскусіі на навуковыя тэмы, гэтыя дыскусіі ўзмацнялі ў абодвух братоў цікавасьць да прыродазнаўчых навук, а таксама значна паўплывалі на іх далейшы жыцьцёвы шлях. Гаральд Бор стаў празь некаторы час прафэсарам матэматыкі, а Нільс Бор аддаў перавагу вывучэньню фізыкі. Яго брат быў акрамя таго вядомым і папулярным дацкім футбалістам і гуляў за зборную Даніі. Нільс Бор таксама гуляў у футбол і быў брамнікам першай дацкай футбольнай лігі. У 1903 годзе Нільс Бор паступіў на прыродазнаўчы факультэт Капэнгагэнскага ўнівэрсытэту[20].

У 1922 годзе Нільс Бор атрымаў Нобэлеўскую прэмію за выдатныя дасягненьні ў галіне фізыкі: вывучэньне структуры атаму.

  1. 1 2 3 4 5 MacTutor History of Mathematics archive — 1994.
  2. 1 2 BOHR NIELS // Encyclopædia UniversalisEncyclopædia Britannica Inc., 1968.
  3. 1 2 N.H.D. Bohr // KNAW Past Members (анг.)
  4. http://assistens.dk/kort-map/
  5. Cockcroft J. D. Niels Henrik David Bohr, 1885-1962 (анг.) // Biogr. Mem. Fellows R. Soc. / J. T. StuartThe Royal Society, 1963. — Vol. 9, Iss. 0. — P. 41. — ISSN 0080-4606; 1748-8494doi:10.1098/RSBM.1963.0002
  6. List of Royal Society Fellows 1660-2007Лёнданскае каралеўскае таварыства. — С. 40.
  7. Niels Henrik David Bohr (анг.)
  8. Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (рас.)Москва: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 647. — 896 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-6046932-6-1
  9. 1 2 3 4 5 6 7 NNDB (анг.) — 2002.
  10. Niels Bohr – NAS
  11. Niels Henrik David Bohr | American Academy of Arts and Sciences
  12. Бор Нильс Хенрик Давид (Niels Henrik David Bohr). | ИС АРАН (рас.)
  13. https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-niels-bohr-268
  14. https://www.japan-acad.go.jp/en/members/bukko/bukko_kyakuin.html
  15. (нявызначаны загаловак)doi:10.5281/ZENODO.18315206
  16. Матэматычная генеалогія (анг.) — 1997.
  17. Матэматычная генеалогія (анг.) — 1997.
  18. 1 2 3 Aaserud F. Niels Bohr // Encyclopædia Britannica (анг.)
  19. Каталёг Нямецкай нацыянальнай бібліятэкі (ням.)
  20. Голин Г. М. Клясыкі фізычнай навукі: Кароткія творчыя партрэты = Классики физической науки: Краткие творческие портреты. — Мн.: Выш. школа, 1981. — С. 113.

Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

Нільс Борсховішча мультымэдыйных матэрыялаў