Мэтапазаўры

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Мэтапазаўры
Koskinonodon perfectus.jpg
Клясыфікацыя
Надцарства Эўкарыёты
Царства Жывёлы
Тып Хордавыя
Падтып Хрыбетныя
Надкляса Чатырохногія
Кляса Земнаводныя
Атрад Тэмнаспандылы
Падатрад Стэрэаспандылы
Надсямейства Мэтапазаўры
Бінамінальная намэнклятура
Metoposauroidea

Мэтапазаўры (Metoposauroidea) — надсямейства вымерлых земнаводных. Існавалі цягам лядынскага, карнскага ды норскага вякоў трыясу, зьяўляюцца кіруючымі выкапнёвымі верхняга трыясу. Адзінае вядомае сямейства — мэтапазаўрыды. Адрозьніваліся надзвычай плоскім чэрапам з моцна прасунутымі наперад вачыма, то бок, мелі кароткую пысу ды доўгую завочную частку чэрапу. Валодалі разьвітай бакавой лініяй. Цела й хвост адносна кароткія, агульная будова масіўная. Паходзяць з Эўропы, Паўночнай Амэрыкі, Індыі й Паўночнай Афрыкі. Знаходкі мэтапазаўраў звычайна ўяўляюць сабой скопішчы шкілетаў дарослых асобнікаў, што загінулі па высыханьні вадаёмаў. Гэта сьведчыць на конт абсалютнае іх няздольнасьці да існаваньня на сушы. У той жа час маладзейшыя мэтапазаўры нярэдка сустракаюцца ў адкладах прыбярэжных палосаў вадаёмаў.

Мэтапазаўры мелі жыцьцёвую форму «жывога капкану» — яны пасіўна ляжалі на дне, чакаючы на набліжэньне здабычы, і тады лавілі яе рэзкім рухам. Аднак ня выключана, што мэтапазаўры маглі быць актыўнымі воднымі драпежнікамі, у чым ім маглі дапамагаць прасунутыя наперад вочы.

Вядомыя дробныя, верагодна, напаўназемныя мэтапазаўры з позьняга трыясу ЗША (апачазаўр). Астатнія ж роды групы ўяўлялі сабой буйных жывёлаў ддаўжынёй да 2,5 мэтру, паўмэтру зь якіх прыпадала на чэрап. Найбольш вядомыя род Metoposaurus (мэтапазаўр) з позьняга трыясу Нямеччыны, Польшчы й Паўночнай Амэрыкі ды каскінанадонт з карну Паўночнай Амэрыкі. У 2006 року ў Нямеччыне апісаны дробны даўгацелы мэтапазаўр калістамордакс, які апынуўся найстаражытнейшым з прадстаўнікоў групы.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Основы палеонтологии: Земноводные, пресмыкающиеся и птицы/под ред. А. К. Рождественского, Л. П. Татаринова. — М., 1964. — С. 116—119.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Мэтапазаўрысховішча мультымэдыйных матэрыялаў