Дом марыянаў
| рэлігійна-культурны цэнтар | |
 У студзені 2012 г.
| |
| Краіна | Вялікабрытанія |
| Графства | Вялікі Лёндан |
| Адрас | Marian House, Holden Ave, London N12 8HY |
| Каардынаты | 51°36′59″ пн. ш. 0°11′4″ з. д. / 51.61639° пн. ш. 0.18444° з. д.Каардынаты: 51°36′59″ пн. ш. 0°11′4″ з. д. / 51.61639° пн. ш. 0.18444° з. д. |
| Канфэсія | уніяцтва |
| Тып будынка | сядзіба |
| Дата пабудовы | XIX стагодзьдзе |
| Прыбудоўкі | Царква Сьвятога Кірылы Тураўскага і ўсіх сьвятых заступнікаў беларускага народу |
| Вядомыя насельнікі | а. Язэп Германовіч, а. Аляксандар Надсан, а. Леў Гарошка, Янка Садоўскі, Станіслаў Баговіч, а. Тамаш Падзява, а. Фэлікс Журня, а. Робэрт Тамушанскі |
| Апошні плябан | Сяргей Стасевіч |
| Стан | дзейны |
Дом марыянаў на мапе Вялікабрытаніі   Дом марыянаў | |
Дом марыянаў[1][2][3][4][5][6][7][8][9] (анг. Marian House — трансьліт. «Марыян-Хаўз»[10][11][12][13][14][15], часам Марыян-Гаўс; інш. назва Марыйны дом[16][17][18]) — гістарычны будынак у графстве Вялікі Лёндан у прадмесьці Паўночны Фінчлі, зьвязаны зь беларускай дыяспарай у Вялікабрытаніі.
Сядзіба Беларускага рэлігійнага і культурнага цэнтра імя сьвятога Кірылы Тураўскага, у мінулым сядзіба Беларускай каталіцкай місіі.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Будынак пабудаваны ў канцы XIX стагодзьдзя[11].
У 1948 годзе рэктар Беларускай каталiцкай мiсii ўсходняга абраду айцец Часлаў Сіповіч заснаваў у Лёндане Беларускі рэлігійна-культурны цэнтр, сядзібай якога стаў «Марыян-Хаўз» у раёне Паўночны Фінчлі. У наступныя дзесяцігодзьдзі «Марыян-Хаўз» стаў адным з цэнтраў беларускага жыцьця ў Вялікай Брытаніі. У будынку ладзіліся беларускія імпрэзы, месьцілася капліца.
У «Марыян-Хаўз» дзейнічалі беларускія хрысьціянскія арганізацыі, як Беларускае хрысьціянскае акадэміцкае аб’еднаньне «Жыцьцё» і Беларускае акадэміцкае каталіцкае аб’яднаньне «Рунь». 13 чэрвеня 1948 г. у «Марыян-Хаўз» адбылося паседжаньне па заснаваньні лёнданскага аддзелу ЗБВБ.
У доме, які служыў у тым ліку кляштарам беларускіх марыянаў[19], у розныя часы пражывалі а. Язэп Германовіч, а. Аляксандар Надсан, а. Леў Гарошка, Янка Садоўскі, Станіслаў Баговіч, а. Тамаш Падзява, а. Фэлікс Журня, а. Робэрт Тамушанскі.
Сярод найбольш значных гасьцёў у «Марыян-Хаўз» былі біскуп Баляслаў Слосканс, князь Базыль Сьвятаполк-Мірскі, апостальскі дэлегат у Вялікай Брытаніі арцыбіскуп Вільям Годфрэй, сакратар апостальскай дэлегацыі ў Лёндане Бруна Тарпільяні, апостальскі дэлегат арцыбіскуп Дамініка Энрычы і шмат іншых[10]. У 1970 г. «Марыян-Хаўз» наведаў украінскі мітрапаліт Ёсіф Сьліпы. 12 траўня 1970 г. у капліцы Сьв. Пятра і Паўла ён служыў сьв. літургію разам з украінскімі біскупамі Аўгустынам Гарняком і Валадзімірам Маланчуком[10].
«Марыян-Хаўз» быў першым месцам захоўваньня калекцыі кнігаў і музэйных экспанатаў, якія ўтварылі Беларускую бібліятэку і музэй імя Скарыны[10]. Бібліятэка пазьней разьмясьцілася ў набытым беларусамі суседнім будынку, дзе знаходзіцца і цяпер.
Паміж 2009 і 2012 гг. «Марыян-Хаўз» прайшоў рэканструкцыю. Каб прафінансаваць рамонт, Беларускай каталiцкай мiсii прыйшлося прадаць частку прылеглай да дома зямлі. У 2012 годзе дом быў урачыста адчынены пасьля рэстаўрацыі, асьвячаны Кардыналам Леанарда Сандры, Прэфэктам Кангрэгацыі Усходніх Цэркваў у прысутнасьці апостальскага нунцыя ў Вялікай Брытаніі Антоніё Мэніні, экзарха для ўкраінскіх грэка-католікаў у Вялікай Брытаніі Глеба Ланчыны, апостальскана візытатара для беларускіх грэка-католікаў у Беларусі архімандрыта Сяргея Гаека[11].
У 2016 годзе пры «Марыян-Хаўз» адчынілася Царква Сьвятога Кірылы Тураўскага і ўсіх сьвятых заступнікаў беларускага народу.
Глядзіце таксама
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Беларуская бібліятэка і музэй імя Францішка Скарыны
- Царква Сьвятога Кірылы Тураўскага і ўсіх сьвятых заступнікаў беларускага народу
- Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ^ Дом марыянаў мусіць застацца беларускім // Наша ніва : газэта. — 3 траўня 2002. — № 17 (279). — ISSN 1819-1614.
- ^ Юры Туронак. Язэп Германовіч - сьвятар і пісьменьнік // Наша вера : часопіс. — 1996. — № 1 (2).
- ^ Юрась Гарбінскі. Пікарда Гай дэ // Беларускія рэлігійныя дзеячы XX ст.. — Менск: Беларускі кнігазбор, 1999. — ISBN 985-6318-65-3
- ^ Уладзімер Хільмановіч, «Гарадзенская вясна». Вінцук Адважны: як каталіцкі сьвятар адраджаў Беларусь // Прэс-цэнтар «Хартыі'97», 27 сьнежня 2018 г. Праверана 22 чэрвеня 2025 г.
- ^ Экс-амбасадар Браян Бэнэт узначаліў Англа-Беларускае таварыства // Беларуская служба Радыё «Свабода», 6 лютага 2014 г. Праверана 25 чэрвеня 2025 г.
- ^ Вітаутас Жэймантас расказвае пра Андрэя Зязюлю і Вінцука Адважнага // Часопіс «Бярозка», 13 чэрвеня 2020 г. Праверана 25 чэрвеня 2025 г.
- ^ Леанід Маракоў. Дом марыянаў // Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і сьвецкія асобы Беларусі (1917—1964). — Менск: Смэлтак, 2009. — С. 118, 317—318, 469. — 776 с. — 300 ас. — ISBN 978-985-6917-12-0
- ^ Уладзімер Хільмановіч. Да 125-годзьдзя з дня нараджэньня Вінцука Адважнага // Ніва : газэта. — 8 сакавіка 2015. — № 10 (3069). — С. 10. — ISSN 0546-1960.
- ^ З царкоўнага жыцьця (Марыяны) // Божым шляхам : часопіс. — Студзень—сакавік 1974. — № 1 (139). — С. 15. — ISSN 0546-1960.
- ^ а б в г Гардзіенка, Н. С. Беларусы ў Вялікабрытаніі — Мінск: Медысонт, 2010. — 620 с — (Бібліятэка Бацькаўшчыны; кн. 18)
- ^ а б в Рымскі кардынал асвяціў легендарны беларускі «Марыян-Хаўз» — Tut.by, 13.05.2012 (паводле 21.by)
- ^ 13 мая — адкрыццё адрэстаўраванага «Марыян Хаўз» — Наша Ніва, 13.05.2012
- ^ [Завяршаецца будоўля беларускай царквы ў Лёндане. 17 сьнежня — кансэкрацыя]
- ^ Знакі беларускай прысутнасьці ў сьвеце — Радыё Свабода, 20.12.2007
- ^ Як кітайскі архітэктар у Лёндане пазнаёміўся зь беларусамі, стаў уніятам і спраектаваў беларускую царкву
- ^ Паплечнік айца Надсана: Ён да апошняга штодня аднаасобна служыў Літургію — Новы Час, 20.04.2015
- ^ «Гэтыя беларусы былі разумныя». Чаму менавіта Беларуская бібліятэка і музей у Лондане сталі найбольш маштабным праектам беларускай дыяспары ХХ стагоддзя? — Наша Ніва, 19.05.2024
- ^ У Лондане з’явіцца беларуская царква памяці ахвяраў Чарнобыля — Салідарнасьць (газэта), 18.09.2013
- ^ Біскуп Чэслаў Сіповіч: сьвятар і беларус / 17. Справы марыянскія ды іншыя