Перайсьці да зьместу

Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца
Апісаньнеза найлепшую кнігу прозы на беларускай мове
АрганізатарАмбасада Рэспублікі Польшчы ў Рэспубліцы Беларусь, Польскі інстытут у Менску, Беларускі ПЭН-цэнтар, Саюз беларускіх пісьменьнікаў
КраінаБеларусь
Першае прысуджэньне2012
Афіцыйны сайтgedroyc.by

Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца — прэмія, заснаваная 28 сьнежня 2011 году, якая прысуджаецца за найлепшую кнігу прозы, выдадзенаю (у папяровым або электронным варыянтах) у папярэднім годзе на беларускай мове ў жанрах «мастацкая проза» і «эсэістыка».

Заснавальнікамі літаратурнай узнагароды выступілі амбасада Рэспублікі Польшчы ў Рэспубліцы Беларусь, Польскі інстытут у Менску, Беларускі ПЭН-цэнтар і Саюз беларускіх пісьменьнікаў[1].

Прэмія была названая ў гонар ураджэнца Менску, польскага публіцыста і палітыка Ежы Гедройца, які ў сваёй культурнай дзейнасьці быў пасьлядоўным прыхільнікам добрасуседзкіх зносінаў паміж Польшчай і Беларусьсю, Летувой і Ўкраінай[1].

Першая прэмія (2012)

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

Намінаваньне праходзіла ў тры этапы. У склад журы прэміі ўваходзілі прадстаўнікі зь Беларусі і Польшчы: беларускі бок прадстаўлялі Валянцін Акудовіч, Маргарыта Аляшкевіч, Уладзімер Арлоў, Барыс Пятровіч, Людміла Рублеўская і Андрэй Хадановіч; польскі — Пётар Казакевіч, Адам Паморскі і Лешак Шарэпка (ганаровы старшыня журы)[1]. 12 студзеня 2012 году журы Літаратурнай прэміі Гедройца вызначыла лонг-ліст прэміі, у які ўвайшлі кнігі 12 беларускіх празаікаў, выдадзеныя цягам 2011 году[2].

7 лютага 2012 году на на сядзібе Беларускага ПЭН-Цэнтру адбылася прэс-канфэрэнцыя, на якой быў абвешчаны шорт-ліст прэміі, у які трапілі кнігі 6 празаікаў:

Павал Касьцюкевіч на ўручэньні прэміі 3 сакавіка

Абвяшчэньне і ўшанаваньне пераможцы адбылося 3 сакавіка 2012 году ў Палацы мастацтваў, у Міжнародны дзень пісьменьніка. Найбольш цікавыя ўрыўкі з кожнай кнігі былі прачытаныя акторамі.

Пераможцам быў прызнаны Павал Касьцюкевіч за кнігу прозы «Зборная Рэспублікі Беларусь па негалоўных відах спорту». Другое месца — у Альгерда Бахарэвіча, «Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча», трэцяе — у Андрэя Федарэнкі, «Мяжа»[3]. Пераможца атрымаў сэртыфікат на суму ў 105 мільёнаў рублёў ад Сомбелбанка[4] і пуцёўку на востраў Готлянд (Швэцыя). Узнагарода за другое месца прадугледжвала месячны побыт ва Ўроцлаве і выданьне кнігі ў Польшчы, у некамэрцыйным выдавецтве «Калегіюм Эўропы Ўсходняй»[5]. «Мяжа» Андрэя Федарэнкі замкнула кола фіналістаў, а пісьменьнік атрымаў запрашэньне ў польскі «горад сустрэч» — Уроцлаў[6].

Лонг-ліст і вынікі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Аўтар Назва Выдавецтва Вынік
Уладзіслаў Ахроменка«Тэорыя змовы»Менск: Логвінаўшорт-ліст
Альгерд Бахарэвіч«Малая мэдычная энцыкляпэдыя Бахарэвіча»Радыё Свабода, сэрыя «Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе»2 месца
Лявон Вольскі«Міларусь»Менск: Мэдыял, сэрыя «Кнігарня Пісьменьніка»
Віктар Карамазаў«Мастак і парабкі»Менск: Мэдысонт
Павал Касьцюкевіч«Зборная Рэспублікі Беларусь па негалоўных відах спорту»Менск: Логвінаў1 месца
Артур Клінаў«Шалом: ваенны раман»Менск: Логвінаў (сэрыя «Кнігарня „Нашай Нівы“»)шорт-ліст
Аляксандар Лукашук«Сьлед матылька. Освальд у Менску»Радыё Свабода (сэрыя «Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе»)шорт-ліст
Ян Максімюк«Словы ў голым полі»Менск: Логвінаў (сэрыя "Галерэя «Б»)
Віктар Марціновіч«Сьцюдзёны вырай»34mag.net (электроннае выданьне)
Ала Сямёнава«У сьвятой краіне выгнаньня»Менск: Кнігазбор (сэрыя «Кнігарня пісьменьніка»)
Андрэй Федарэнка«Мяжа»Менск: Літаратура і Мастацтва (сэрыя «Лімаўскі фальварак»)3 месца
Макс Шчур«Ліст, знойдзены на папялішчы»Познань: Белы крумкач

Водгукі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

На адной зь лютаўскіх канфэрэнцыяў амбасадар Польшчы ў Беларусі Лешак Шарэпка паведаміў, што прэмія была створаная менавіта дзеля падтрымкі і папулярызацыі сучаснай прозы краіны-суседкі[6].

Дадатковыя зьвесткі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  • букмэкеры менскіх літаратурных салёнаў прымалі найбольшыя стаўкі на Лукашукоў «Сьлед матылька» і клінаўскі «Шалом», але ў выніку гэтыя кнігі нават ня трапілі ў тройку пераможцаў[5].
  • Павал Касьцюкевіч заявіў аб намеры перадаць частку прэміі сям’і віцебскага апазыцыянэра Сяргея Каваленкі, асуджанага нядаўна на два гады і адзін месяц пазбаўленьня волі, у якога на ўтрыманьні знаходзяцца двое непаўналетніх дзяцей[7].

Другая прэмія (2013)

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

У кастрычніку 2012 году абвешчана аб правядзеньні другой прэміі імя Гедройца за найлепшую кнігу, якая была выдадзеная (у папяровым або электронным варыянтах) у 2012 годзе на беларускай мове ў жанрах «мастацкая проза» й «эсэістыка». У лістападзе 2012 году стала вядома, што зь беларускага боку ў складзе журы будуць працаваць філёзаф Валянцін Акудовіч, пісьменьнікі Уладзімер Арлоў і Павал Касьцюкевіч — як леташні ляўрэат прэміі, крытык Ганна Кісьліцына, старшыня Саюзу беларускіх пісьменьнікаў, рэдактар часопісу «Дзеяслоў» Барыс Пятровіч, паэт і кіраўнік ПЭН-Цэнтру Андрэй Хадановіч. З польскага боку ў журы ўвайшлі: перакладчыца Малгажата Бухалік, дырэктар Польскага Інстытуту ў Менску Пётар Казакевіч, перакладнік і прэзыдэнт Польскага ПЭН-клюбу Адам Паморскі і Надзвычайны й Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Польшча ў Рэспубліцы Беларусь Лешак Шарэпка (ганаровы старшыня журы). 11 студзеня 2013 году быў абвешчаны лонг-ліст прэміі (12 пазыцыяў). 11 лютага 2013 году быў абвешчаны шорт-ліст прэміі (6 пазыцыяў). Абвяшчэньне й ушанаваньне пераможцаў адбылося 1 сакавіка 2013 году, у Міжнародны дзень пісьменьніка ў канфэрэнц-залі Princess гатэлю Crowne Plaza ў Менску.[8].

Лонг-ліст і вынікі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Аўтар Назва Вынік
Сяргей Балахонаў«Зямля пад крыламі Фэнікса»шорт-ліст
Альгерд Бахарэвіч«Гамбурскі рахунак Бахарэвіча»2 месца
Алена Брава«Рай даўно перанаселены»
Адам Глёбус«Сказы»3 месца
Паліна Качаткова«Матылі»
Уладзімер Някляеў«Аўтамат з газіроўкай з сыропам і без»1 месца
Андрэй Пакроўскі«Як я перастаў верыць у Дзеда Мароза»
Алесь Пашкевіч«Сімъ ПобѢдиши»
Людміла Рублеўская«Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега»шорт-ліст
Юры Станкевіч«Шал»шорт-ліст
Уладзімер Сьцяпан«Адна капейка»
Андрэй Федарэнка«Ланцуг»

Трэцяя прэмія (2014)

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

У студзені 2014 году абвешчана аб правядзеньні трэцяй прэміі імя Гедройца за найлепшую кнігу, якая была выдадзеная (у папяровым або электронным варыянтах) у 2013 годзе на беларускай мове ў жанрах «мастацкая проза» й «эсэістыка». У тым жа месяцы стала вядома, што зь беларускага боку ў складзе журы будуць працаваць філёзаф Валянцін Акудовіч, пісьменьнікі Уладзімер Арлоў і Альгерд Бахарэвіч, літаратураназнаўца Ціхан Чарнякевіч, старшыня Саюзу беларускіх пісьменьнікаў, рэдактар часопісу «Дзеяслоў» Барыс Пятровіч, паэт і кіраўнік ПЭН-Цэнтру Андрэй Хадановіч. З польскага боку ў журы ўвайшлі: перакладніца Малгажата Бухалік, дырэктар Польскага Інстытуту ў Менску Пётар Казакевіч, перакладнік і прэзыдэнт Польскага ПЭН-клюбу Адам Паморскі і Надзвычайны й Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Польшча ў Рэспубліцы Беларусь Лешак Шарэпка (ганаровы старшыня журы). 27 лютага 2014 году быў абвешчаны лонг-ліст прэміі (12 пазыцыяў).[9] 16 траўня 2014 году быў абвешчаны лонг-ліст прэміі (6 пазыцыяў).[10] 2 чэрвеня 2014 году былі абвешчаныя пераможцы.[11]

Лонг-ліст і вынікі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Аўтар Назва Вынік
Уладзіслаў Ахроменка«Музы і сьвіньні»
Ігар Бабкоў«Хвілінка»1 месца
Алена Брава«Дараваньне. Прощение. Vergebung»шорт-ліст
Сяргей Вераціла«Разьбітае сэрца Вітаўта»шорт-ліст
Адам Глёбус«Казкі пра дарослых»
Сяргей Дубавец«Errata»
Артур Клінаў«Шклатара»2 месца
Аляксандар Лукашук«Зкімбы-зымбы»
Вінцэсь Мудроў«Багун»3 месца
Кацярына Ааро«Сарочае радыё»
Людміла Рублеўская«Ночы на Плябанскіх млынах»шорт-ліст
Наталка Харытанюк«Сьмерць лесьбіянкі»

Чацьвертая прэмія (2015)

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Цырымонія ўзнагароджаньня прэміяй імя Гедройца. Менск, 1 чэрвеня 2015

22 кастрычніка 2014 году быў абвешчаны склад журы чацьвертай прэміі: Уладзімер Арлоў, Ігар Бабкоў, Малгажата Бухалік, Адам Глёбус, Ганна Кісьліцына, Андрэй Федарэнка, Ціхан Чарнякевіч, Ганна Янкута.[12] 30 сакавіка 2015 зьявіўся доўгі сьпіс прэміі.[13]

Лонг-ліст і вынікі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Аўтар Назва Вынік
Сяргей Абламейка«Настальгія»
Тацяна Барысік«Жанчына і леапард»2 месца
Альгерд Бахарэвіч«Дзеці Аліндаркі»3 месца
Антон Францішак Брыль«Ян Ялмужна»шорт-ліст
Віталь Воранаў«Шэптам»
Андрэй Гуцаў«Кніга зданяў»шорт-ліст
Сяргей Дубавец«Сіні карабель у блакітным моры плыве»шорт-ліст
Віктар Казько«Час зьбіраць косьці»1 месца
Віктар Марціновіч«Мова»
Пістончык«Дэгенэратыўны слоўнік»
Людміла Рублеўская«Авантуры студыёзуса Вырвіча»
Юры Станкевіч«Брамнік заўжды самотны»

Восьмая прэмія (2019)

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

5 чэрвеня 2019 быў абвешчаны склад журы восьмага сэзону: Пятро Васючэнка, Максім Жбанкоў, Марыя Мартысевіч, Анжэла Мельнікава, Жана Капуста, Алесь Пашкевіч і Ганна Севярынец.[14] Адмовіліся ад удзелу ў прэміі Андрусь Горват і Альгерд Бахарэвіч[15].

Лонг-ліст і вынікі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

27 жніўня 2019 быў абвешчаны лонг-ліст з 12 пазыцыяў,[16] 2 верасьня — шорт-ліст з 6 пазыцыяў.[17] Была ўпершыню ўручаная ўзнагарода ў намінацыі «Выбар Алексіевіч»[18]

Аўтар Назва Выдавецтва Вынік
Міхал Андрасюк«Поўня»Беласток: Праграмная рада тыднёвіка «Ніва»2 месца
Алена Брава«Садомская яблыня»Мінск: Галіяфы3 месца
Валер Гапееў«Пазл»Мінск: Галіяфы
Сяргей Дубавец«Д’ябал запрэжаны ў плуг»Вільня: Логвінаў
Сяргей Календа«Часам панкі паміраюць»Вільня: ЛогвінаўВыбар Алексіевіч
Віктар Марціновіч«Ноч»Мінск: Кнігазбор
Вінцэсь Мудроў«Помнік літары Ў»Мінск: Янушкевіч
Людміла Рублеўская«Пантофля Мнемазіны»Мінск: Янушкевіч
Ільля Сін«Libido»Мінск: Кнігазбор1 месца
Андрэй Федарэнка«Сузіральнік»Мінск: Кнігазбор
Юлія Шарова«Вяртанне Ліліт»Мінск: Янушкевічшорт-ліст
Сяргей Шупа«Падарожжа ў БНР»Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабодашорт-ліст

Крыніцы

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  1. 1 2 3 Заснаваная літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца. ПрайдзіСьвет (28 сьнежня 2011). Праверана 9 сакавіка 2012 г.
  2. ↑ Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца: лонг-ліст. Новы Час (14 студзеня 2012). Праверана 9 сакавіка 2012 г.
  3. ↑ Лаўрэатам прэміі Ежы Гедройца стаў Павал Касцюкевіч. Белсат (3 сакавіка 2012). Праверана 9 сакавіка 2012 г.
  4. ↑ Першую прэмію імя Ежы Гедройца атрымаў Павал Касцюкевіч. Эўрапейскае радыё для Беларусі (3 сакавіка 2012). Праверана 9 сакавіка 2012 г.
  5. 1 2 Мікола Бугай (3 сакавіка 2012) Прэмію Гедройца атрымаў Касцюкевіч — за «Зборную». Наша Ніва. Праверана 9 сакавіка 2012 г.
  6. 1 2 Кацярына Радзюк Стымул пісаць па-беларуску. Вечерний Брест. Праверана 9 сакавіка 2012 г.
  7. ↑ Сяргей Пульша Прэмію імя Ежы Гедройца атрымаў пісьменнік Павел Касцюкевіч. БелаПАН. Праверана 9 сакавіка 2012 г.
  8. ↑ Прэміяй імя Ежы Гедройца ўганараваныя Уладзімір Някляеў, Альгерд Бахарэвіч і Адам Глобус https://web.archive.org/web/20170124104720/http://www.lit-bel.org/by/news/3595.html
  9. ↑ Глобус, Рублеўская, Дубавец і іншыя: аб’яўлены лонг-ліст прэміі Гедройца http://nn.by/?c=ar&i=125467..
  10. ↑ http://euroradio.fm/abveshchany-short-list-premii-imya-ezhy-gedroyca
  11. ↑ https://web.archive.org/web/20160305034555/http://news.tut.by/culture/401600.html
  12. ↑ https://web.archive.org/web/20160304120150/http://pen-centre.by/2014/10/22/premya-gedroyca-adkrysya-novy-sezon.html
  13. ↑ https://web.archive.org/web/20160304102152/http://pen-centre.by/2015/03/30/zhury-vyznachyla-dog-sps-prem-gedroyca.html
  14. ↑ https://web.archive.org/web/20191025205511/https://pen-centre.by/2019/06/05/abveshchana-zhury-prjem-ezhy-gedrojca.html
  15. ↑ nn.by
  16. ↑ https://web.archive.org/web/20191025205115/https://pen-centre.by/2019/08/27/abveshchany-long-lst-prjem-gedrojca.html
  17. ↑ https://web.archive.org/web/20190902183654/https://pen-centre.by/2019/09/02/zhury-abvjascla-short-lst-prem-gedrojca.html
  18. ↑ svaboda.org

Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Атрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Літаратурная_прэмія_імя_Ежы_Гедройца&oldid=2365999»