Крыштап Радзівіл

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Крыштап Радзівіл
Крыштап Радзівіл. Невядомы мастак, XVII ст.
Крыштап Радзівіл. Невядомы мастак, XVII ст.
POL COA Radziwiłł Książę Ia.svg
Герб «Трубы»
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 22 сакавіка 1585
Біржы, Упіцкі павет, Троцкае ваяводзтва, Вялікае Княства Літоўскае, Рэч Паспалітая
Памёр 19 лістапада 1640
Сведасай[d], Анікштаўскі раён, Уцянскі павет, Летува
Пахаваны Летува
Род Радзівілы
Бацькі Крыштап Радзівіл «Пярун»
Кацярына з Астроскіх
Жонка Ганна з Кішкаў
Дзеці Мікалай, Юры, Стэфан, Януш
Дзейнасьць дыплямат

Крыштап Радзівіл (22 сакавіка 1585 — 19 лістапада 1640) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Гетман польны літоўскі (1615—1635), кашталян і ваявода віленскі (з 1633), гетман вялікі літоўскі (з 1635).

Валодаў маёнткамі пераважна на тэрыторыі сучаснай Летувы (Біржы, Сьвядасьць, Яшуны і інш.), у Гарадзенскім павецеЗаблудавам. Трымаў Чачэрскае староства і Магілёўскую эканомію[3]. Князь Сьвятой Рымскай Імпэрыі на Біржах і Дубінках.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыштап Радзівіл. Невядомы мастак, каля 1730—1737

Зь біржанска-дубінкаўскай лініі роду Радзівілаў, сын Крыштапа Мікалая «Перуна», гетмана вялікага літоўскага, і Кацярыны з Астроскія. Меў зводнага брата Януша.

Навучаўся ўва ўнівэрсытэтах Ляйпцыга і Гайдэльбэрга, падарожнічаў па Швайцарыі, Францыі, Ангельшчыне, Нідэрляндам. Прыхільнік кальвінізму.

Удзельнічаў у ваенных дзеяньнях супраць Швэцыі сьпярша пад камандай Яна Караля Хадкевіча, пазьней атрымаў урад гетмана польнага літоўскага і ў 1617—1618 адваяваў некалькі страчаных раней фартэцыяў. Каб узмацніць коннае войска агнявой сілай упершыню ў гісторыі Вялікага Княства Літоўскага ўвёў драгунскія аддзелы[3]. У 1622 адбіў Мітаву ў колькасна большага войска супраціўніка, якім камандаваў кароль Швэцыі Густаў Адольф.

Канфліктаваў з Жыгімонтам Вазам (кароль не давяраў К. Радзівілу як кальвіністу). На элекцыю па ягонай сьмерці (1632) прывёў з сабою некалькі тысячаў узброенных жаўнераў і дамовіўся пра дапамогу з боку брандэнбурскага курфюрста для забесьпячэньня абароны сваіх аднаверцаў.

Вызначыўся ў вайне Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1632—1634). Удзельнічаў у мірных перамовах, якія скончыліся падпісаньнем Палянаўскага міру (1634). За ваенныя заслугі атрымаў урады ваяводы віленскага і вялікага гетмана літоўскага.

Надаваў вялікую дапамогу кальвінісцкім супольнасьцям, за ўласны кошт утрымліваў студэнатаў зь Вялікага Княства Літоўскага ўва ўнівэрсытэтах Нямеччыны.

У шлюбе з Ганнай Кішчанкай меў сыноў Мікалая, Юрыя, Стэфана, Януша, а таксама 2 дачок[3].

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б The Peerage — 717826 экз.
  2. ^ RKDartists
  3. ^ а б в Грыцкевіч А. Радзівіл Крыштоф // ВКЛ. Энцыкл. Т. 2. — Менск, 2005. С. 491.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Крыштап Радзівілсховішча мультымэдыйных матэрыялаў