Дэвід Грэбер

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Дэвід Грэбер
David Rolfe Graeber
David Graeber 2015-03-07 (16741093492) (cropped).jpg
Нарадзіўся 12 лютага 1961
Нью-Ёрк, Злучаныя Штаты Амэрыкі
Памёр 2 верасьня 2020 (59 гадоў)
Вэнэцыя, Італія
Навуковая сфэра Эканамічная антрапалёгія
Сацыяльная антрапалёгія
Месца працы Ельскі ўнівэрсытэт,
Голдсмітс,
Лёнданская школа эканомікі
Альма-матэр Эдынбурскі ўнівэрсытэт,
Кембрыдзкі ўнівэрсытэт
Навуковая ступень Доктар філязофіі
Навуковы кіраўнік Маршал Салінс
Аказалі ўплыў Марсэль Мос, Эдмунд Ліч, Маршал Салінс, Пётар Крапоткін, П'ер Кластр, Карл Поланьі
Узнагароды і прэміі
https://davidgraeber.industries/

Дэ́від Грэ́бер (па-ангельску: David Rolfe Graeber, 12 лютага 1961, Нью-Ёрк — 2 верасьня 2020) — амэрыканскі антраполаг, анарха-актывіст і аўтар, вядомы сваімі кнігамі «Пазыка: першыя 5000 гадоў» (2011 г.), «Утопія правілаў» (2015 г.) і «Вар’яцкая праца: тэорыя» (2018). Ён быў прафэсарам антрапалёгіі Лёнданскай школы эканомікі.

Ступені магістра і доктара філязофіі (пад рукуковоством Маршал Салінс) атрымаў ва Чыкагскім унівэрсытэце, дзе стаў лаўрэатам праграмы Фулбрайта і дасьледаваў малагасійцаў на Мадагаскары.

Працуючы ў якасьці лектара па антрапалёгіі ў Ельскім унівэрсытэце з 1998 па 2007 год, Грэбер спэцыялізаваўся на тэорыях каштоўнасьцяў і сацыяльнай тэорыі. Пастанова Ельскага ўнівэрсытэта не падаўжаць зь ім кантракт прынята ў грамадзтве як палітычная і выклікала акадэмічныя спрэчкі, бо Грэбер праз год павінен быў атрымаць сталую пазыцыю ва ўнівэрсытэце з бестэрміновым кантрактам. З 2007 па 2013 год ён стаў лектарам па сацыяльнай антрапалёгіі ў унівэрсытэце Лёндану Голдсмітс.

Яго дзейнасьць улучае пратэсты супраць 3-га Саміту краінаў Амэрыкі ў Квебеку ў 2001 годзе і на Сусьветным эканамічным форуме 2002 году ў Нью-Ёрку. Грэбер быў асноўнай фігурай ва руху «Захапі Ўол-стрыт» (па-ангельску: Occupy Wall Street), і яго часам лічаць стваральнікам лозунга «Мы - 99%» (па-ангельску: We are the 99 percent). Ён пагадзіўся з апісаньнем «99%», але сказаў, што іншыя пашырылі яго да слогана.

Актывізм[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Грэбер (злева) на мітынгу за правы імігрантаў на Юніян-сквер ва Нью-Ёрку ў 2007 годзе

Апроч сваёй акадэмічнай працы, Гребер проста ці ўскосна браў удзел ва палітычнай чыннасці. Ён быў чальцом прафзвяза «Прамысловыя працоўныя свету», пратэставаў на Сусветным эканамічным форуме ў Нью-Ёрку ў 2002 годзе, падтрымаў студэнцкія пратэсты ў Вялікабрытаніі ў 2010 годзе [1] і згуляў адну з першых роляў ва руху «Захапі Ўол-стрыт». Ён быў сузаснавальнікам арганізацыі «Антыкапіталістычная канвергенцыя» [2].

У лістападзе 2011 году часопіс Rollіng Stone адзначыў, што Грэбер надаў руху «Захапі Ўол-стрыт» тэму: «Мы - 99 адсоткаў». Грэбер пісаў ва «Дэмакратычным праекце», што лозунг «быў калектыўным творам» [3]. Rollіng Stone сказаў, што ён дапамог стварыць першую Генэральную асамблею Нью-Ёрка (орган прамога дзеяньня і прыняцьця калектыўных выракаў), ва якой узялі ўдзел усяго 60 чалавек, 2 жніўня [4]. Наступныя шэсьць тыдняў ён правёў ва ўсё большым руху, улучаючы спрыяньне генэральным сходам, наведаньне сходаў працоўных груп, а таксама арганізацыю юрыдычных і мэдычных трэнінгаў і заняткаў па негвалтоўным супраціве.

Грэбер сцвярджаў, што непрызнанне рухам «Захапі Ўол-стрыт» легітымнасці існых палітычных інстытуцый ці праўнай структуры, яго прыхільнасць неіерархічнаму кансенсуснаму прыняццю выракаў і прэфігурацыйная палітыка зрабілі яго прынцыпова анархісцкім праектам [5]. Параўноўваючы гэта з «арабскай вясной», ён сцвярджаў, што «Захапі Ўол-стрыт» і іншыя масавыя пратэсты сучаснасці ўяўляюць сабою «першы залп ва хвалі перамоў пра роспуск Амерыканскай імперыі» [6]. У сваім артыкуле для Al Jazeera ён адзначыў, што з Пачатак руху «Захапі» было злучана з «абавязаннем падначальвацца толькі маральнаму, а не юрыдычнаму парадку», таму мітынгі праводзіліся без патрэбных дазволаў. Баронячы гэту раннюю пастанову руху «Захапі», ён сказаў, што «як грамадскасці, нам не патрэбен дазвол, каб займаць грамадскае месца» [7].

У 2014 годзе Грэбер напісаў ва Твітэры, што яго высялілі з хаты, дзе яго сям’я жыла больш за 50 гадоў, з-за яго дачыненьня да «Захапі Ўол-стрыт». Ён дадаў, што іншыя асобы, злучаныя з «Захапі», падпалі пад аналягічны «адміністрацыйны перасьлед» [8].

11 кастрычніка 2019 году Грэбер выступіў на акцыі пратэсту на Трафальгарскай плошчы [9] пра ўзаемасувязь паміж «бессэнсоўнымі працоўнымі месцамі» і экалягічнай шкодай, прапанаваўшы экалягічнаму руху прызнаць сур’ёзнай праблемай гэтыя працоўныя месцы ў спалучэньні зь непатрэбнымі будаўнічымі ці інфраструктурнымі праектамі і маральна састарэлымі заплянаванымі праектамі [10].

У лістападзе 2019 года разам з іншымі грамадскімі дзеячамі Грэбер падпісаў ліст ва падтрымку лідара Лейбарысцкай партыі Джэрэмі Корбіна, назваўшы яго «маяком надзеі ў змаганні з які зараджаецца ультраправым нацыяналізмам, ксенафобіяй і расізмам ва большай частцы дэмакратычнага свету» і падтрымаў яго на ўсеагульных выбарах ва Вялікабрытаніі ў 2019 годзе [11]. У снежні 2019 года разам з 42 іншымі асноўнымі дзеячамі культуры ён падпісаў ліст, ва якім ухваліў Лейбарысцкую партыю пад кіраўніцтвам Корбіна на ўсеагульных выбарах 2019 года. У лісце казалася, што «перадвыбарчы маніфест лейбарыстаў пад кіраўніцтвам Джэрэмі Корбіна прапануе ператваральны план, які бярэ ў аснову патрэбе людзей і планеты, а не прыватны прыбытак і карыслівыя зацікаўленні некаторых» [12][13].

Уплыў і акадэмічнае прыманьне працы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Кэйт Баррелл напісала ў часопісе Socіology, што праца Грэбера «прасоўвае анархістычныя ўяўленьні пра сацыяльныя зьмены, якія левыя не зусім лічаць магчымымі, але якія штодня адбываюцца ўсярэдзіне сацыяльных рухаў» [14].

Ханс Штайнмюльлер, пісны ў Часопісе Каралеўскага антрапалягічнага інстытута, апісаў Гребера і яго суаўтара Маршала Салінса як «двух найболей важных антрапалягічных мысьляроў нашага часу», і што іх унёсак ва антрапалягічную тэорыю каралеўскай улады ўяўляе сабою «эталон» антрапалягічнай тэорыі» [15].

Асноўныя публікацыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Грэбер Д. Фрагмэнты анархісцкай антрапалёгіі = Fragments of an Anarchist Anthropology (2004).
  • Грэбер Д. Пазыка: першыя 5000 гадоў = Debt: The First 5000 Years (2011).
  • Грэбер Д. Утопія правілаў = The Utopia of Rules (2015).
  • Грэбер Д. Вар’яцкая праца: тэорыя = Bullshit Jobs: A Theory (2018).

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Rayner, Gordon; Roberts, Laura (November 12, 2010). "Student tuition fee protests: security guards were powerless to act, then riot ringleaders". The Daily Telegraph. Telegraph Media Group. Retrieved December 4, 2011.
  2. ^ Fries, Jacob H. (January 28, 2002). "Anarchy Has an Image Problem; In the Face of New York Police, Taste for Conflict Wavers". The New York Times. The New York Times Company. Retrieved February 15, 2012.
  3. ^ Graeber, David (2013). The Democracy Project. Spiegel & Grau. p. 41. ISBN 978-0812993561. "As a matter of historical record, since there is so much discussion of the origin of the slogan "We Are the 99 Percent," the answer is that—appropriately enough—it was a collective creation."
  4. ^ Sharlet, Jeff (November 10, 2011). "Inside Occupy Wall Street: How a bunch of anarchists and radicals with nothing but sleeping bags launched a nationwide movement". Rolling Stone. Retrieved December 4, 2011.
  5. ^ Graeber, David (November 30, 2011). "Occupy Wall Street's anarchist roots". Al Jazeera. Retrieved December 4, 2011.
  6. ^ Graeber, David (September 25, 2011). "Occupy Wall Street Protest". The Guardian. Guardian News and Media. Retrieved October 6, 2011.
  7. ^ "Occupy Wall Street's anarchist roots". Al Jazeera. November 30, 2011.
  8. ^ Sutherland, Ali. "It's not what you know. It's not who you know, either. It's who knows what about you". Making Light. Retrieved July 10, 2018.
  9. ^ "Writers Marathon by Writers Rebel | Theatre in London". Time Out London.
  10. ^ Steullet, Alex (July 22, 2020). "Don't Judge People For Slacking Off―They May Just Have a Bullshit Job". Kintopia. Retrieved September 4, 2020.
  11. ^ Neale, Matthew (November 16, 2019). "Exclusive: New letter supporting Jeremy Corbyn signed by Roger Waters, Robert Del Naja and more". NME. Retrieved November 27, 2019.
  12. ^ Gayle, Damien (December 3, 2019). "Vote for hope and a decent future". The Guardian. Retrieved December 4, 2019.
  13. ^ Gayle, Damien (December 3, 2019). "Coogan and Klein lead cultural figures backing Corbyn and Labour". The Guardian. Retrieved December 4, 2019.
  14. ^ Burrell, K. (2014). Book Review: David Graeber, 'The Democracy Project: A History. A Crisis. A Movement'. Sociology, 48(5), 1066–167. doi:10.1177/0038038514543129
  15. ^ Steinmüller, Hans (2019) Book review: on kings by David Graeber and Marshall Sahlins. Journal of the Royal Anthropological Institute, 25 (2). pp. 413–14.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Дэвід Грэберсховішча мультымэдыйных матэрыялаў