Дзявалтаў

Дзявалтаў
лац. Dziavałtaŭ
лет. *Deltuva*
	Дзявалтаў; лац. Dziavałtaŭ; лет. Deltuva
	Населены пункт
	Герб
Краіна	Летува
Павет	Віленскі
Раён	Вількамірскі
Першыя згадкі	1385
Часавы пас	UTC+2; UTC+3 (летні час);
Каардынаты	55°14′20″ пн. ш. 24°40′10″ з. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць	503 чал. (2001)
	Дзявалтаў на мапе Летувы Дзявалтаў

Дзява́лтаў (лет. Deltuva) — мястэчка ў Летуве, на рацэ Армоне. Цэнтар староства Вількамірскага раёну Віленскага павету. Насельніцтва на 2001 год — 503 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўночны захад ад Вількаміру.

Дзявалтаў — мястэчка гістарычнай Вількаміршчыны, якое ў 2003 годзе абвясьцілі часткай афіцыйнага летувіскага этнаграфічнага рэгіёну «Аўкштайція».

Назва

Гісторык Генрык Лаўмянскі назву Дзявалтава зь летапіснай Дзяволтвай^[1].

Гісторыя

Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўпамін пра Дзявалтаў датуецца 1385 годам, цэнтар воласьці^[2]. Уваходзіў у склад Вількамірскага павету Віленскага ваяводзтва. У XV стагодзьдзі — у валоданьні Валімунтавічаў, пазьней Кезгайлаў, у XVI стагодзьдзі — Радзівілаў, у XVII стагодзьдзі — Падбярэскіх, пазьней Грушэўскіх.

У 1476 годзе Кезгайлы фундавалі ў Дзяволтаве драўляны касьцёл, перароблены да 1570 году Радзівіламі пад кальвінскі збор. Пры ім існавала школа. Статус мястэчка атрымаў у XVI стагодзьдзі, у 1744 годзе — прывілей на таргі і кірмашы^[3].

Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Дзявалтаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Вількамірскім павеце^[4].

Найноўшы час

У 1918 годзе Дзявалтаў увайшоў у склад Летувы.

Насельніцтва

XIX стагодзьдзе: 1897 год — 506 чал.
XX стагодзьдзе: 1923 год — 442 чал.; 1959 год — 361 чал.; 1970 год — 352 чал.; 1989 год — 521 чал.
XXI стагодзьдзе: 2001 год — 550 чал.

Турыстычная інфармацыя

Славутасьці

Кальвінскі збор (XVI ст.)
Касьцёл (1752)

Галерэя

Руіны збора
Касьцёл
Сажалка
Вуліца мястэчка

Крыніцы

↑ Кізін А. Праблема лакалізацыі сярэднявечнай Літвы ў гістарыяграфіі і розныя значэнні тэрміна «Літва» // 79-я научная конференция студентов и аспирантов Белорусского государственного университета: материалы конф., Минск, 10–21 мая 2022 г. В 3 ч. Ч. 3 / Белорус. гос. ун-т ; редкол.: В. Г. Сафонов (гл. ред.) [и др.]. — Минск: БГУ, 2023. С. 108.
↑ ВКЛ. Энцыкл. — Мн.: 2010 Т. 3. С. 200.
↑ ВКЛ. Энцыкл. — Мн.: 2010 Т. 3. С. 201.
↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack. — Warszawa, 1881. S. 289.

Літаратура

Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — Т. 3: Дадатак А — Я. — 690 с. — ISBN 978-985-11-0487-7

[1] Кізін А. Праблема лакалізацыі сярэднявечнай Літвы ў гістарыяграфіі і розныя значэнні тэрміна «Літва» // 79-я научная конференция студентов и аспирантов Белорусского государственного университета: материалы конф., Минск, 10–21 мая 2022 г. В 3 ч. Ч. 3 / Белорус. гос. ун-т ; редкол.: В. Г. Сафонов (гл. ред.) [и др.]. — Минск: БГУ, 2023. С. 108.

[2] ВКЛ. Энцыкл. — Мн.: 2010 Т. 3. С. 200.

[3] ВКЛ. Энцыкл. — Мн.: 2010 Т. 3. С. 201.

[4] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack. — Warszawa, 1881. S. 289.

[1]

[2]

[3]

[4]