Джон Фішэр

Джон Фішэр
Сьвяты
Нарадзіўся	19 кастрычніка 1469
Памёр	22 чэрвеня 1535 (65 гадоў) або 6 ліпеня 1535 (65 гадоў)
Дзень памяці	22 чэрвеня
Джон Фішэр у Вікісховішчы

Джон Фішэр (па-ангельску: John Fisher, 19 кастрычніка 1469, Ангельшчына — 22 чэрвеня 1535, Лёндан) — ангельскі каталіцкі біскуп, кардынал, тэоляг і гуманіст. Быў біскупам Рочэстэру і канцлерам Кембрыдзкага ўнівэрсытэту. Найбольш вядомы сваёй апазыцыяй царкоўнай палітыцы караля Генрыха VIII, за што быў пакараны сьмерцю. Каталіцкая царква шануе яго як пакутніка і сьвятога.

Жыцьцяпіс

Раньнія гады

Нарадзіўся ў 1469 годзе ў Бэвэрлі ў графстве Ёркшыр у сям’і заможнага купца Робэрта Фішэра. Пасьля сьмерці бацькі яго маці Агнэс другі раз выйшла замуж. Фішэр атрымаў адукацыю ў мясцовай школе, а ў 1484 годзе паступіў у ўнівэрсытэт у Кембрыджы, дзе вывучаў тэалёгію і свабодныя мастацтвы. У 1491 годзе быў пасьвечаны ў сьвятары.

Дзейнасьць у Кембрыджы

Фішэр зрабіўся адным з найбольш уплывовых вучоных свайго часу. У 1502 годзе заняў пасаду прафэсара тэалёгіі, а ў 1504 годзе быў абраны канцлерам Кембрыдзкага ўнівэрсытэту. Ён спрыяў разьвіцьцю гуманітарных навук, падтрымліваў вывучэньне грэцкай, лацінскай і габрэйскай моваў, а таксама запрасіў у Кембрыдж гуманіста Эразм Ратэрдамскі.

Біскуп Рочэстэрскі

У 1497 годзе Фішэр стаў духоўнікам Маргарэт Бофарт, маці караля Генрыха VII. Дзякуючы яе падтрымцы і падтрымцы караля, у 1504 годзе папа Юліюс II прызначыў яго біскупам Рочэстэру. Хоць гэтая дыяцэзія лічылася адной з найменш заможных у Ангельшчыне, Фішэр ніколі не імкнуўся атрымаць больш прэстыжную катэдру і заставаўся на сваёй пасадзе да канца жыцьця.

Канфлікт з Генрыхам VIII

У 1520-х гадах кароль Генрых VIII пачаў дамагацца ануляваньня свайго шлюбу з Кацярына Арагонская. Фішэр адкрыта выступіў супраць гэтага намеру і абараняў неразрыўнасьць шлюбу. Ён сьцьвярджаў, што гатовы памерці за гэты прынцып, як калісьці сьвяты Ян Хрысьціцель.

Калі Генрых VIII парваў сувязі з Рымам і абвясьціў сябе кіраўніком ангельскай царквы, Фішэр адмовіўся прызнаць законнасьць гэтага рашэньня і працягваў адстойваць вяршэнства папы рымскага.

Арышт і сьмерць

У 1534 годзе Фішэра зьняволілі ў Таўэры. Ён адмовіўся прысягаць на вернасьць Акту аб супрэмацыі, які абвяшчаў караля кіраўніком Царквы Ангельшчыны. Папа Павал III прызначыў Фішэра кардыналам, спадзеючыся ўратаваць яго ад пакараньня. Аднак Генрых VIII не зьмяніў свайго рашэньня.

22 чэрвеня 1535 году Джон Фішэр быў абезгалоўлены на Таўэр-Гіле ў Лёндане. Яму было каля 65 гадоў. Ён стаў адным з найбольш вядомых каталіцкіх пакутнікаў ангельскай Рэфармацыі.

Кананізацыя і ўшанаваньне

Папа Леў XIII беатыфікаваў Фішэра ў 1886 годзе. У 1935 годзе папа Піюс XI кананізаваў яго разам з Томас Мор. Іх супольны дзень памяці ў Каталіцкай царкве адзначаецца 22 чэрвеня.

Спадчына

Джон Фішэр лічыцца адным з галоўных каталіцкіх апанэнтаў ангельскай Рэфармацыі. Яго імя носяць школы, каледжы, парафіі і навучальныя ўстановы ў Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе і Аўстраліі. Ён таксама ўшаноўваецца ў некаторых англіканскіх календарах сьвятых.

Творчасьць

Фішэр пакінуў значную тэалягічную спадчыну: пропаведзі, трактаты супраць пратэстанцкай Рэфармацыі і духоўныя творы. Яго працы мелі вялікі ўплыў на ангельскі каталіцызм XVI стагодзьдзя.

Ушанаваньне

Джон Фішэр зьяўляецца апекуном юрыстаў.

Дзень памяці ў Каталіцкай царкве адзначаецца 22 чэрвеня.

Вонкавыя спасылкі

• Domenico Agasso, San Giovanni FisherШаблён:Ref