Генрыета Тодарава
Генрыета Тодарова | |
| Хенриета Тодорова | |
 Генрыета Тодарова (2000) | |
| Дата нараджэньня | 25 лютага 1933[1] |
|---|---|
| Месца нараджэньня | Сафія |
| Дата сьмерці | 12 красавіка 2015 (82 гады) |
| Месца сьмерці | Сафія |
| Месца вучобы | Унівэрсытэт Камэнскага ў Браціславе |
| Занятак | археоляг, гісторык, прафэсарка ўнівэрсытэту |
| Навуковая сфэра | археалёгія |
| Месца працы | Балгарская акадэмія навук |
| Вядомая як | балгарская археолаг, спецыялістка па неаліце і энеаліце Балгарыі |
| Бацька | Theodor Blank[d] |
| Дзеці | Іван Вайсаў[d] |
Генрыета Тодарова (нар. Генрыета Тэадор Бланк, 25 лютага 1933 — пам. 12 красавіка 2015) — балгарская археолёг, прафэсар дагістарычнай археалёгіі. Працавала ў Нацыянальны археалягічны інстытут і музэй (Сафія) і спэцыялізавалася на неаліце і халкаліце (медным веку) Балканаў.[2][3]
Яна была сябрам-карэспандэнтам Балгарскай акадэміі навук, сябрам-карэспандэнтам Нямецкага археалягічнага інстытуту і замежнай сяброўкай Лейбніцкага таварыства навук у Бэрліне.[4]
Біяграфія
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Генрыета Тодарова нарадзілася ў Сафіі ў нямецка-балгарскай сям’і. Яе бацька — Тэадор Бланк, маці — Марыя Статкава. Яна мела малодшую сястру Эльзу. Пасьля дзяржаўнага перавароту 9 верасьня 1944 году зьмяніла форму прозьвішча з Тэадор (Theodor) на Тодарова (Todorova).
У пачатку 1950-х гадоў выйшла замуж за Аўгустына Вайса са Славаччыны. У шлюбе нарадзіўся сын Іван, які пазьней стаў археолёгам.[5] Шлюб быў скасаваны, аднак яна захавала прозьвішча Вайсова. У другім шлюбе зь Ёрданам Сімяонавым нарадзілася дачка Івета; гэты шлюб таксама распаўся.
Унівэрсытэцкую адукацыю пачала ў Сафійскім унівэрсытэце і скончыла ў 1954 годзе ў Унівэрсытэце Камэнскага ў Браціславе (гісторыя і філязофія). У 1964 годзе абараніла дысэртацыю ў Археалягічны інстытут Славацкай акадэміі навук у Нітры, прысьвечаную энеалітычнай кераміцы Фракіі і паўночна-ўсходняй Балгарыі.
З 1967 году працавала ў Археалягічным інстытуце Балгарскай акадэміі навук. У 1978 годзе абараніла хабілітацыйную працу пра медны век у Балгарыі і атрымала ступень доктара гістарычных навук.
Навуковая і дасьледчая дзейнасьць
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Дасьледаваньні Тодаровай былі сканцэнтраваныя на дагісторыі паўночна-ўсходняй Балгарыі і заходняга Прычарнамор’я. Яна апублікавала шматлікія манаграфіі і навуковыя артыкулы ў Балгарыі і за мяжой.
Яе навуковыя інтарэсы ўключалі неаліт, халкаліт і бронзавы век Паўднёва-Ўсходняй Эўропы, раньнюю мэталюргію, сацыяльную структуру дагістарычных грамадзтваў, культурныя кантакты і ўплыў кліматычных зьменаў на сацыяльныя трансфармацыі.[6]
Яна ўдзельнічала і кіравала доўгатэрміновымі археалягічнымі дасьледаваньнямі, у тым ліку ў Дуранкулаку, а таксама выкладала ў балгарскіх і эўрапейскіх унівэрсытэтах у якасьці запрошанага прафэсара.
Узнагароды і ўшанаваньні
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- У 2003 годзе Генрыета Тодарова была ўнесеная ў Кнігу пашаны горада Дабрыч (рашэньне № 139 ад 5 сакавіка 2003 г.).[7]
- У 2003 годзе выдадзены мэмарыяльны том, прысьвечаны ёй (№ 21 часопіса Sbornik Dobrudzja).
- У 2007 годзе апублікавана фэстшрыфт-выданьне PRAE: In honorem Henrieta Todorova.[8]
- У 2016 годзе ў Румыніі апублікаваны зборнік In Memory of Henrieta Todorova.[9]
Выбраныя працы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Todorova, Henrieta (1978). The Eneolithic Period in Bulgaria in the Fifth Millennium B.C. Oxford: British Archaeological Reports (BAR International Series, 49). ISBN 0-86054-027-8.
- Todorova, Henrieta; Vajsov, Ivan (1993). Neolithic Period in Bulgaria (End of the Seventh–Sixth Millennium BC). Sofia: Nauka i izkustvo. ISBN 954-02-0074-X.
- Todorova, Henrieta (1981). Die kupferzeitlichen Äxte und Beile in Bulgarien. München. ISBN 9783406080678.
- Todorova, Henrieta (1982). Kupferzeitliche Siedlungen in Nordostbulgarien. München: C. H. Beck. ISBN 978-3406090578.
- Todorova, Henrieta; Vajsov, Ivan (2001). Der kupferzeitliche Schmuck Bulgariens. Stuttgart: Franz Steiner Verlag. ISBN 978-3-515-07616-6.
- Todorova, Henrieta (1989–2016). Durankulak I–III. Berlin—Sofia: Bulgarian Academy of Sciences.
- Todorova, Henrieta et al. (2011). History of Dobrogea. Volume 1. Veliko Tarnovo: Fabre. ISBN 978-619-00-0089-1.
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (фр.): плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
- ↑ Krauß, R. (2016). Henrieta Todorova (1933—2015). Prähistorische Zeitschrift, 91, 220—224.
- ↑ Nikolov, Vasil (2003). Jubilej na prof. d.i.n. Henrieta Todorova. Archeologia, 44(1), 67–68.
- ↑ Mitglieder der Leibniz-Sozietät der Wissenschaften (ням.). Leibniz-Sozietät der Wissenschaften zu Berlin.
- ↑ Ivan Vajsov – bibliografi
- ↑ Todorova, Henrieta Klimawandel und Kulturkollaps (ням.)
- ↑ Вписани в Почетната книга на град Добрич (баўг.). Община град Добрич.
- ↑ PRAE: In honorem Henrieta Todorova. — Sofia: National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences, 2007. — ISBN 978-954-91587-8-6
- ↑ Between Earth and Heaven: Symbols and Signs. — Suceava: Editura Karl A. Romstorfer, 2016. — ISBN 978-606-8698-10-6