Венскі гурток

Выява дзьвярэй у матэматычную катэдру Венскага ВНУ, дзе зьбіраўся Венскі гурток.

Венскі гурток (па-нямецку: Wiener Kreis) — назва гуртку, які быў створаны ў месьце Вена, Аўстрыя. Яго ўдзельнікі былі работнікамі і вучнямі Венскага ўнівэрсытэту. Гэта гурток, у якім былі распрацаваны асновы лягічнага пазытывізму, утварыўся ў 1922 годзе вакол аўстрыйскага фізыка М. Шліка (пераемніка Э. Маха на катэдры філязофіі Венскага ўнівэрсытэту). У Венскі гурток ўваходзілі: О. Нейрат, Х. Хан, Ф. Вейсман, К. Гёдэль, Ф. Каўфман, В. Крафт, Г. Фейгль і іншыя. Венскі гурток часта наведвалі Ф. Франк, К. Гемпэль, пазьней А. Аер. У 1926 у Венскі гурток быў запрошаны Р. Карнап.

Асноўнай ідэяй Венскага гуртка было засяроджаньне на лягічным аналізе мовы навукі, прычым у якасьці сродку аналізу вылучаецца апарат матэматычнай лёгікі. Такім чынам, у Венскім гуртку адбываецца зьліцьцё пазытывізму з рознымі плынямі ў філязофіі матэматыкі (лягіцызмам): члены Венскага гуртка паспрабавалі злучыць мэтад верыфікацыі з мэтадам лягічнага аналізу і стварыць на гэтай аснове адзіную уніфікаваную навуку, якая ахоплівае як прыродазнаўчыя, так і гуманітарныя веды. У 1929 быў апублікаваны праграмны дакумент Венскага гуртка "Навуковае разуменьне сьвету. Венскі гурток". Да 1930 (на 7-м міжнародным кангрэсе філязофіі ў Оксфардзе) адбываецца афіцыйнае афармленьне Венскага гуртка і ўсталяваньне арганізацыйных і ідэалягічных сувязяў зь іншымі школамі, групамі і плынямі: Бэрлінскім таварыствам эмпірычнай філязофіі; Львоўска-варшаўскай школай; Кембрыцкімі аналітыкамі (Англія); Упсальскай школай (Швэцыя); Мюнстэрскай лягістычнай школай, а таксама з асобнымі філёзафамі. Венскі гурток выпускае спэцыяльны часопіс "Erkenntnis" (1930-39), праводзіць шэраг кангрэсаў (1-ы - 1929, Прага, 2-і - 1930, Кёнігсбэрг, 3-і - 1934, Прага, 4-ы- 1935, Парыж, 5 - ы - 1936, Капэнгаген, 6-ы - 1937, Парыж, 7-ы - 1938, Кембрыдж, Вялікабрытанія, 8-ы - 1939, Кембрыдж, ЗША) і канфэрэнцый; яго члены актыўна ўдзельнічаюць ва ўсіх міжнародных сымпозіумах. З 1938 выходзіць "Міжнародная энцыкляпэдыя уніфікаванай навукі" і "Бібліятэка сэрыі уніфікаванай навукі". У пачатку 2-й сусьветнай вайны Венскі гурток спыніў сваё існаваньне.

Літаратура

• Carnap, Rudolf. "Überwindung der Metaphysik durch Logische Analyse der Sprache" in Erkenntnis, vol. 2, 1932 (English translation "The Elimination of Metaphysics Through Logical Analysis of Language" in Sarkar, Sahotra, ed., Logical empiricism at its peak: Schlick, Carnap, and Neurath, New York : Garland Pub., 1996, pp. 10–31)
• Neurath, Otto and Carnap, Rudolf and Morris, Charles W. Foundations of the Unity of Sciences, vol. 1, Chicago : The University of Chicago Press, 1969.
• Wissenschaftliche Weltauffassung. Der Wiener Kreis, 1929. English translation The Scientific Conception of the World. The Vienna Circle in Sarkar, Sahotra, ed., The Emergence of Logical Empiricism: from 1900 to the Vienna Circle, New York : Garland Publishing, 1996, pp. 321–340
• Stadler, Friedrich and Uebel, Thomas (eds.): Wissenschaftliche Weltauffassung. Der Wiener Kreis. Hrsg. vom Verein Ernst Mach (1929). Reprint of the first edition. With translations into English, French, Spanish and Italian. Vienna: Springer, 2012.
• Stöltzner, Michael and Uebel, Thomas (eds.). Wiener Kreis. Texte zur wissenschaftlichen Weltauffassung. Meiner, Hamburg, 2006, ISBN 3-7873-1811-9. (Anthology in German)

Вонкавыя спасылкі

Венскі гурток — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• Інстытут Венскана гуртку
• Аб'яднаньне Венскана гуртку
• Амстэрдамскі фонд Венскага гуртку
• Пра Венскі гурток