Васіль Грынь

Васіль Грынь
	Васіль Грынь
Дата нараджэньня	14 лістапада 1969 (56 гадоў)
Месца нараджэньня	Маладэчна, Менская вобласьць, БССР, СССР;

Васіль Грынь (нар. 14 лістапада 1969, Маладэчна) — беларускі турыстычны актывіст і экскурсавод, музыка і пісьменьнік, пэдагог.

Жыцьцяпіс

Нарадзіўся ў Маладэчна^[1]^[2]. Скончыў унівэрсытэт па спэцыяльнасьці настаўнік гісторыі і ангельскай мовы^[3], магістратуру і асьпірантуру ў Менску^[2].

Прыкладна ў 1994 годзе пачаў працаваць у сфэры турызму^[3]. Спачатку займаўся спартыўным турызмам, у тым ліку горным, лыжным і водным кірункамі^[3]. З 1997 году пачаў арганізоўваць выезды беларускіх груп на гарналыжныя курорты Чэхіі і Славакіі^[3]. У гэты час працаваў і на тэлебачаньні, ствараў праграмы, прысьвечаныя актыўнаму адпачынку^[2].} Пазьней засяродзіўся на прыватным турыстычным бізнэсе і пабудаваў дом у Заслаўі^[1].

У 2013 годзе Васіль Грынь набыў закінуты хутар у Валожынскім раёне, які назваў «Засьценак Скрыплёў»^[1]. На хутары зарэгістраваўся і арганізаваў аграсядзібу, якая стала цэнтрам яго дзейнасьці^[1]. Таксама быў дырэктарам турыстычнай кампаніі «Зялёная каманда»^[3]. Арганізаваў гарналыжную школу для дзяцей у Аўстрыі і штогадовыя палатачныя лягеры для хлопчыкаў у Беларусі^[3]. У 2015 годзе стаў героем тэлевізійнага праекта «Звычайны дзень» на канале «Беларусь 24»^[4].

Таксама Васіль Грынь старшыня спажывецкага каапэратыву «Валожынскія гасьцінцы», які аб’ядноўвае мясцовых фэрмэраў і ўладальнікаў аграсядзіб^[2]. У межах каапэрацыі спрыяў стварэньню маркіраванай сеткі роварных маршрутаў працягласьцю, станам на 2018 год, 300 кіслатамераў^[2]. Арганізоўвае рэгулярныя экалягічныя акцыі па ачыстцы Іслачы ад плястыкавага сьмецьця^[1]. Таксама ў каапэрацыі «Валожынскія гасьцінцы» створаны самы вялікі ў Беларусі прыватны флёт нематорных лодак^[2].

Меў статус атэставанага экскурсавода, станам на 2013 год быў адзіны з 1200 экскурсаводаў у Беларусі з ідэнтыфікацыйным бэйджам на беларускай мове^[5].

Сям’я

Жанаты, мае дзвюх дочак^[3]. Станам на студзень 2016 году, старэйшай дачцэ было 18 гадоў, яна працавала ў Менску, а малодшая вучылася ў гімназіі ў Заслаўі^[1]. Сям’я падтрымлівае дзейнасьць Васіля, малодшая дачка зь дзяцінства ўдзельнічае ў сплавах^[3].

Творчасьць

Васіль Грынь дасьледуе і папулярызуе беларускі фальклёр і мясцовыя дыялекты. Калекцыянуе старадаўнія музычныя інструмэнты, такіх як дудка, дуда, губны гармонік і цымбалы^[1]. На сваёй сядзібе арганізуе культурныя фэстывалі, «Ноч танцаў у маёвым садзе» і гастранамічнае сьвята «Капыцікі»^[2].

Літаратурная дзейнасьць пачаў з публікацый у сваім блогу на Facebook, дзе занатоўваў дыялёгі з суседам Станіславам Браніслававічам^[1]. Гэтыя тэксты сталі асновай для кнігі «Не адчайваемся», якая апісвае штодзённае жыцьцё і філязофію жыхароў беларускай вёскі^[6]. Твор напісаны з захаваньнем асаблівасьцей паўднёва-віленскіх дыялектаў^[1].

«Не адчайваемся»

За назву кнігі «Не адчайваемся» ўзяты любімы выраз суседа, Браніславыча (Станіслава Браніслававіча), які кажа «ня трэба адчайвацца», нават калі ў вёсцы «нічога нямашака»^[2]. Выраз стаў ідэйным падмуркам ня толькі кнігі, але і дзейнасьці турыстычнага каапэратыву на Валожыншчыне^[2]. Матэрыял для кнігі аўтара спачатку публікаваў у сваім блогу Facebook^[1] занатоўваючы жывыя назіраньні^[6].

Цэнтральная фігура кнігі Браніславыч — адзіны карэнны жыхар Засьценка Скрыплёва, застаўся там пасьля прызнаньня паселішча нежылым^[6]^[2]. Кнігу складаюць кароткія замалёўкі і мініятуры пра паўсядзённае жыцьцё на хутары^[6] — дыялёгі-анекдоты, якія перадаюць народную мудрасьць і спэцыфічны вясковы гумар^[6], а таксама ўспаміны Васіля Грыня пра ўласнае дзяцінства^[6].

Васіль Грынь сьвядома выкарыстоўвае паўднёва-віленскія дыялекты, на якіх размаўлялі яго продкі^[1]. Таксама ў кнізе сустракаюцца такія словы, як «шуфаль» (шуфель), «фуга» (зацірка для пліткі), «крапіўнік» (суп з крапівы)^[6].

Героі разважаюць пра тое, што значыць быць беларусам і як мова ўплывае на кантакт зь людзьмі. Браніславыч, напрыклад, іранізуе над гарадзкімі дачнікамі, якім «рускі ў рот насцаў», і настойвае на тым, што гаворыць як думае^[6].

Асобнае месца займаюць дыялёгі з замежнымі турыстамі (пераважна расейскімі), якія часам не разумеюць мясцовай гаворкі, прымаюць яе за «гаўканьне»^[6]. Праз вобраз Браніславыча праводзіцца думка пра перавагу вясковага ладу жыцьця над гарадзкой мітусьнёй^[6]. Герой марыць пра «вырай» на востраве з пальмамі, дзе можна лавіць рыбу і ня мець гадзіньніка^[1], бо расклад дызэляў і так вядомы^[6].

Кнігу параўноўваюць з «Радзіва „Прудок“» Андруся Горвата за блізкую тэматыку, аднак, падколкі Грынём пэрсанажаў бываюць больш вострымі і зьдзеклівымі^[6].

Прызнаньне

Кніга прозы «Не адчайваемся» ў 2022 годзе трапіла ў лонг-ліст прэміі імя Ежы Гедройца.^[7]

Крыніцы

[downshifter-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Васіль Грынь: «Мы жывем у той традыцыі, у якой гэтая зямля жыла сотні гадоў»

[sb-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Не той час, каб сядзець у пушчы і мінтрэнгі заліваць

[holiday-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 Василий Грынь: «Туризм – это в первую очередь идея. В Беларуси об этом надо думать, исходя из климатической специфики» - Holiday.by

[bel24-4] Василь Гринь

[svaboda-5] Васіль Грынь адзіны экскурсавод зь беларускамоўным бэйджам

[knigi-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Не адчайваемся. Васіль Грынь

[7] Вызначаны лонг-ліст прэміі Гедройця-2022

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]