Беларусы ў Аўстраліі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Беларусы ў Аўстраліі
Колькасьць 4277 (1990)
Рэгіёны пражываньня Мэльбурн, Сыднэй, Адэлаіда
Мовы беларуская, расейская, ангельская мова
Рэлігіі праваслаўе, рыма-каталіцтва, юдаізм
Блізкія этнасы расейцы ў Аўстраліі, украінцы ў Аўстраліі, іншыя славяне

Беларусы ў Аўстраліі — беларуская дыяспара, уключае грамадзян Аўстраліі беларускага паходжаньня, а таксама грамадзян Беларусі, якія жывуць у Аўстраліі. Дзейнічае Фэдэральная рада беларускіх арганізацыяў у Аўстраліі.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Былі некалькі хваляў прытоку беларусаў у Аўстралію, адна да рэвалюцыі ў Расеі, другая ў 1919-1939 гадах з Заходняй Беларусі, потым напрыканцы 1940-х — пачатку 1950-х (пасьля Другой сусьветнай вайны) і пасьля распаду СССР — у 1990-я гады.

Беларусы як нацыянальная супольнасьць зьявіліся ў Аўстраліі ў выніку паваеннай хвалі эміграцыі 1945–1949 гг. У гэты пэрыяд каля 3000 беларусаў іміграваў у Аўстралію, большасьць зь іх пакінулі Эўропу па палітычных прычынах. Ня ўсе зь іх прыбылі зь Беларусі; шмат хто прыяжджаў зь іншых краінаў, дзе пасяліліся пасьля Другой сусьветнай вайны. Большасьць беларусаў прыехала з Заходняй Нямеччыны і Аўстрыі, а таксама з Вялікабрытаніі, Францыі, Італіі, Бэльгіі, Даніі і іншых краінаў Паўднёвай Амэрыкі і Паўночнай Афрыкі. Гэтыя былі былыя ваеннапалонныя польскіх і савецкіх армій, людзі, якія працавалі ў Нямеччыне (остарбайтэры) падчас Другой сусьветнай вайны, былыя эмігранты, што пакінулі Беларусь неўзабаве пасьля вайны ці ў 1939 годзе (калі СССР далучыў Заходнюю Беларусь), бежанцы, якія беглі зь Беларусі ў 1943 ці 1944 гадах, перабежчыкі і дысыдэнты пасьля Другой сусьветнай вайны. У 1980-х і 1990-х гадах зьявіліся новыя хвалі беларусаў, што пераяджалі ў Аўстралію, адносна меншыя ў параўнаньні з папярэднімі. Людзі эмігрыравалі па палітычных, эканамічных і сямейных абставінах (узьяднацца зь сем’ямі, якія ўжо жылі ў Аўстраліі). Тым ня менш, большасьць з гэтых імігрантаў былі жыдоўскага паходжаньня. Перапіс 1981 году налічыў 7328 беларусаў, якія жывуць у Аўстраліі, але перапіс 1990 году зарэгістраваў толькі 4277 беларусаў ў краіне.

Дэмаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паводле ацэнак, беларусаў у Аўстраліі каля 4000 (гэтая ацэнка ўключае толькі фактычных імігрантаў, а не людзей беларускага паходжаньня, якія нарадзіліся ў Аўстраліі). Дакладную колькасьць беларускіх аўстралійцаў цяжка вызначыць, так як гістарычна перапіс і іміграцыйныя статыстыка не прызнае беларусаў у асобную катэгорыю. Многія зь іх былі зарэгістраваныя як расейцы ці палякі, у залежнасьці ад рэгіёну Беларусі, дзе яны нарадзіліся.

Адной з асноўных груп беларускіх мігрантаў у Аўстраліі зьяўляюцца беларускія жыды, якія эмігрыравалі, пачынаючы зь сярэдзіны 19-га стагодзьдзя, бо сутыкаліся з дыскрымінацыяй у Расійскай імпэрыі, чыёй часткай Беларусь была ў той час.

На 2001 год Бюро перапісу насельніцтва здало справаздачы аб каля 2500 чалавек, якія нарадзіліся ў Беларусі і жылі ў Аўстраліі. Зь іх каля 90 размаўлялі на беларускай мове ў сябе дома.

Асыміляцыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ёсьць некалькі арганізацыяў у Аўстраліі, якія распрацавалі сыстэму сярэдніх школ у аўстралійскіх суполак беларускага паходжаньня. Гэта арганізацыі маюць сваёй мэтай навучыць беларускай мове, культуры і рэлігійных традыцый Беларусі. Такім чынам, беларуская культура прадстаўлена хорамі, тэатральных калектывамі, музычнымі і танцавальнымі калектывамі.

З 10 тысячаў імігрантаў, што прыбылі ў краіну ў канцы 1940-х гадоў у Аўстралію, супрацьстаяць асыміляцыйным тэндэнцыям і захаваць уласную нацыянальную ідэнтычнасьць імкнуліся ня больш за 1,5–2 тысячы беларусаў. Жыцьцё ў гарадах, вялікая адлегласьць паміж якімі, безумоўна, перашкаджала эфэктыўнаму ўзаемадзеяньню асяродкаў дыяспары і росту яе ўплыву ў аўстралійскім грамадзтве.

Сустрэчы беларусаў у Аўстраліі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першая сустрэча[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

31 сьнежня 1976 году — 3 студзеня 1977 году ў Мэльбурне праходзіла Першая Сустрэча Беларусаў у Аўстраліі, на якую сабраліся суродзічы з найбуйнейшых беларускіх аўстралійскіх асяродкаў. На гэтай сустрэчы з мэтай каардынацыі дзеяньняў беларускіх арганізацыяў у Аўстраліі й рэпрэзэнтацыяй беларусаў у аўстралійскім грамадзтве была створана Фэдэральная Рада Беларускіх Арганізацыяў у Аўстраліі. У яе Выканаўчы камітэт увайшлі: старшыня — Міхась Зуй, сакратар — Міхась Лужынскі.

Другая сустрэча[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Другая Сустрэча Беларусаў Аўстраліі адбылася 29 сьнежня 1977 году — 2 студзеня 1978 году ў Сыднеі. Яе праграма нагадвала папярэднюю: таксама ўсё пачалося з прывітальнага пасяджэньня з канцэртам у Беларускім культурна-грамадзкім клюбе, на наступны дзень — адпачынак за горадам, потым дзень нарады арганізацыяў, а ўвечары — Навагодні баль, далей — набажэнства і вялікі разьвітальны канцэрт.

Трэцяя сустрэча[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Трэцюю Сустрэчу Беларусаў Аўстраліі прымала Адэлаіда 5–9 студзеня 1979 году. Месца правядзеньня, безумоўна, наклала свой адбітак на зьмест мерапрыемстваў, хаця структурна праграма была падобная да папярэдніх. Праўда, Навагодні баль замяніла асаблівая адэлаідзкая Калядная куцьця ды разнастайная мастацкая праграма з удзелам сьпеўных і танцавальных груп і асобных выканаўцаў. З ЗША прыехалі госьці гэтай Сустрэчы — Ванда Махнач і Раіса Станкевіч. Упершыню на мерапрыемстве прысутнічаў дэлегат ад Заходняй Аўстраліі Аляксандар Мароз-старэйшы.

Шостая сустрэча[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Шостая Сустрэча беларусаў у Аўстраліі адбылася ў Адэлаідзе 5–9 студзеня 1985 году і была прысьвечана тэме «Беларуская гістарычная спадчына». Новым старшынём выканаўчага камітэту рады быў абраны Аўген Груша, які заставаўся на гэтай пасадзе і да пачатку XXI стагодзьдзя.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Віктар Кавалеўскі // «Беларусы Аўстраліі: А хто там ідзе?», 2008

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]