Перайсьці да зьместу

Батан-Руж

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Батан-Руж
Населены пункт
Сьцяг Герб
Краіна ЗША
Штат Луізыяна
Дата заснаваньня 1719
Кіраўніцтва і ўлада
Mayor of Baton Rouge, Louisiana[d] Шэран Ўэстан Брум[d][1]
Геаграфія
Плошча 204,89 км²
Вышыня НУМ 17 м
Часавы пас
Каардынаты 30°27′ пн. ш. 91°08′ з. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код 225
Паштовы індэкс 70801, 70802, 70803, 70804, 70805, 70806, 70807, 70808, 70809, 70810, 70811, 70812, 70813, 70814, 70815, 70816, 70817, 70818, 70819, 70820, 70821, 70822, 70823, 70825, 70826, 70827, 70831, 70833, 70835, 70836, 70837, 70873, 70874, 70879, 70884, 70891, 70892, 70893, 70894, 70895, 70896 і 70898
Сайт www.brgov.com
Батан-Руж на мапе ЗША ±
Батан-Руж
Батан-Руж
Батан-Руж
Батан-Руж
Батан-Руж
Батан-Руж

Ба́тан-Руж (па-ангельску: Baton Rouge) — сталіца штату Луізыяна, ЗША. Паводле перапісу 2020 году насельніцтва места складала 227 470 чалавек, што робіць яго другім паводле колькасьці насельніцтва горадам Луізыяны[4]. У аглямэрацыі Батан-Руж жыве блізу 870 тысяч жыхароў[5]. Гэта буйны індустрыяльны, нафтахімічны, мэдычны, дасьледчы, кінавытворчы і тэхналягічны цэнтар Поўдня ЗША.

На момант, калі гішпанцы пачалі свае першыя экспэдыцыі ўглыб кантынэнту з узьбярэжжа Мэксыканскай затокі ў пачатку XVI стагодзьдзя, паводле некаторых зьвестак, многія палітычныя цэнтры місысыпцаў ужо былі ў заняпадзе альбо закінутыя. На той час рэгіён, відаць, быў заселены сярэднімі паводле памеру тубыльнымі супольнасьцямі, аўтаномнымі вёскамі і племяннымі групамі[6]. Іншыя доказы сьведчаць, што гэтыя місысыпскія паселішчы квітнелі на момант першага кантакту з гішпанцамі.

Батан-Руж на мапе 1863 году.

Францускі дасьледнік П’ер Лё Муан д’Ібэрвіль ачоліў дасьледчую экспэдыцыю ўверх па рацэ Місысыпі ў 1698 годзе. Дасьледнікі ўбачылі чырвоны слуп, які пазначаў мяжу паміж паляўнічымі ўгодзьдзямі розных плямёнаў. Француская назва Батан-Руж дакладна перакладаецца як «чырвоны слуп», што было перакладам тубыльнага тэрміну з скажэньнем[7]. Эўрапейскае ж засяленьне Батан-Руж пачалося ў 1721 годзе, калі францускія каляністы заклалі тут вайсковы і гандлёвы пост. З 1763 да 1783 году Батан-Руж уваходзіў у склад брытанскай паўночнаамэрыканскай калёніі Ўэст-Флорыда, але ў верасьні 1779 году быў захоплены гішпанскімі войскамі. У першай палове XIX стагодзьдзя места стабільна павялічвалася дзякуючы параходнаму гандлю і транспарту. Набыцьцё Луізыяны ЗША ў 1803 годзе стала каталізатарам росту ангельска-амэрыканскага засяленьня, асабліва на поўначы штату. У 1846 годзе ягоны заканадаўчы орган прызначыў Батан-Руж новай сталіцай Луізыяны, замяніўшы ў гэтай якасьці Новы Арлеан.

Да пачатку грамадзянскай вайны ў ЗША насельніцтва места сягала амаль 5,5 тысячаў чалавек. Вайна амаль спыніла эканамічны рост, за выключэньнем тых галінаў, якія забясьпечвалі патрэбы арміі Поўначы, якая захапіла горад увесну 1862 году і трымала места да канца вайны. Канфэдэрацыйныя сілы сканцэнтравалі ў іншых местах штату[8]. Улетку 1862 году блізу 2,6 тысячаў жаўнераў з КША марна спрабавалі вярнуць Батан-Руж пад уладу Поўдня. Па той вайне сталіца Луізыяны часова пераехала ў Новы Арлеан, але ў 1882 годзе горад зноў стаў галоўным местам штату. У 1950–я і 1960-я гады у Батон-Руж адбыўся бум нафтахімічнай індустрыі, што стымулявала пашырэньне гораду па-за межы ягонага першапачатковага цэнтру. Будаўнічы бум распачаўся ў горадзе ў 1990-х і трываў 2000-я гады, у выніку чаго Батан-Руж ператварыўся на адзін з найхутчый растучых гарадоў Поўдня ЗША у сфэры тэхналёгіяў[9]. Пасьля магутных разбурэньняў у Новым Арлеане і рэгіёну ўзьбярэжжа ў час урагану Катрына 29 жніўня 2005 году ў горад накіраваліся да 200 тысячаў перасяленцаў.

Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]