Ангкор-Ват
| Славутасьць | |
Ангкор-Ват អង្គរវត្ត | |
.jpg) | |
| Краіна | Камбоджа |
| Месцазнаходжаньне | Ангкор, Сіем Рэап |
| Каардынаты | 13°24′45″ пн. ш. 103°52′00″ у. д.HGЯO |
| Канфэсія | будызм |
| Архітэктурны стыль | кхмэрскі, дравідзкі |
| Заснавальнік | Сур’яварман II/Самудрагупта |
| Дата заснаваньня | XII стагодзьдзе |
Ангкор-Ват на мапе Камбоджы   Ангкор-Ват | |
 Ангкор-Ват на Вікісховішчы | |
Ангкор-Ват (па-кгмэрску: អង្គរវត្ត) — найбуйнейшы індуісцкі храмавы комплекс, а таксама найбольшая рэлігійная пабудова ў сьвеце. Збудаваны каралём Сур’яварманам II на пачатку XII стагодзьдзя ў тагачаснай сталіцы Кхмэрскай імпэрыі Ясадхарапуры (па-кгмэрску: យសោធរបុរៈ, цяпер Ангкор). Насуперак шываісцкай традыцыі папярэднікаў Ангкор-Ват быў прысьвечаны Вішну. Ад моманту свайго заснаваньня ён застаецца адзіным значным рэлігійным цэнтрам у рэгіёне дзякуючы свайму выдатнаму стану. Ён стаў сымбалем Камбоджы[1] і адлюстраваны на ейным сьцягу.
Ангкор-Ват сумяшчае два асноўныя пляны храмавай архітэктуры кгмэраў: храма-гары і пазьнейшага храма-галерэі, заснаванай на дравідыйскай архітэктуры. Ён створаны па падабенстве да гары Мэру, месца жыхарства дэваў індуісцкай міталёгіі: ва ўнутранай прасторы за рвом і зьнешнім мурам даўжынёй 3,6 км тры прастакутныя галерэі, адна над адной. У цэнтры храму знаходзіцца ўтвораны вежамі кўінкункс. У адрозьненьне ад большасьці ангкорскіх храмаў Ангкор-Ват арыентаваны на захад.
Цяперашняя назва, Ангкор-Ват, па-кхмэрску азначае «Храм-места» або «Места храмаў»; ангкор, у перакладзе «места» ці «сталіца» — размоўная форма слова накор (па-кгмэрску: នគរ), якое паходзіць ад санскрыцкага нагара (санскрыт: नगर)[2]. Ват — па-кхмэрску «храмавы надзел», паходзіць ад палійскага слова «вата» (वत्त)[3]. Раней храм называўся Прэах Піснулок (Вара Вішнулока на санскрыце) паводле пасьмяротнага тытулу заснавальніка[4].
У XV стагодзьдзі перастаў выкарыстоўвацца і быў закінуты[5], быў адкрыты для эўрапейскай цывілізацыі ў 1860 годзе[6].
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]
- ↑ Government ::Cambodia
- ↑ Chuon Nath Khmer Dictionary (1966, Buddhist Institute, Phnom Penh)
- ↑ Cambodian-English Dictionary by Robert K. Headley, Kylin Chhor, Lam Kheng Lim, Lim Hak Kheang, and Chen Chun (1977, Catholic University Press)
- ↑ Angkor Vat. APSARA Authority (2004). Праверана 27 April 2008 г. Архіўная копія ад 6 May 2008 г.
- ↑ Анкгор-Ват (рас.) Большая советская энциклопедия
- ↑ Анкгор-Ват (рас.) Словарь изобразительного искусства Праверана 2004—2009 г. Архіўная копія ад 6 сьнежня 2012 г.
Літаратура
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Briggs, Lawrence Robert (1951, reprinted 1999). The Ancient Khmer Empire. White Lotus. ISBN 974-8434-93-1.
- Forbes, Andrew; Henley, David (2011). Angkor, Eighth Wonder of the World. Chiang Mai: Cognoscenti Books. ASIN: B0085RYW0O
- Freeman, Michael and Jacques, Claude (1999). Ancient Angkor. River Books. ISBN 0-8348-0426-3.
- Higham, Charles (2001). The Civilization of Angkor. Phoenix. ISBN 1-84212-584-2.
- Higham, Charles (2003). Early Cultures of Mainland Southeast Asia. Art Media Resources. ISBN 1-58886-028-0.
- Hing Thoraxy. Achievement of «APSARA»: Problems and Resolutions in the Management of the Angkor Area.
- Petrotchenko, Michel (2011). Focusing on the Angkor Temples: The Guidebook, 383 pages, Amarin Printing and Publishing, ISBN 978-616-90744-0-3
- Ray, Nick (2002). Lonely Planet guide to Cambodia (4th edition). ISBN 1-74059-111-9.
Вонкавыя спасылкі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Buckley, Michael (1998). Vietnam, Cambodia and Laos Handbook. Avalon Travel Publications. Online excerpt The Churning of the Ocean of Milk retrieved 25 July 2005.
- BBC Horizon (4 November 1999). Atlantis Reborn (script). Broadcast BBC2 4 November 1999, retrieved 25 July 2005.
- Free 3D virtual interactive model of Angkor Wat