Алелька Ўладзімеравіч

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Алелька Ўладзімеравіч
Юры Алелькавіч. Гравюра А. Зубчанінава з партрэта XVII ст.
Юры Алелькавіч. Гравюра А. Зубчанінава з партрэта XVII ст.
Herb Pogon Litewska.jpg
Герб «Пагоня Літоўская»
Асабістыя зьвесткі
Памёр
Кіеў, Кіеўскае княства, Вялікае Княства Літоўскае
Пахаваны Кіева-Пячэрская ляўра
Род Алелькавічы
Бацькі Уладзімер Альгердавіч
Ганна
Дзеці Барбара Алелькаўна, Еўдакія Алелькаўна, Міхаіл Алелькавіч і Сямён Алелькавіч

Але́лька (Аляксандар) Уладзі́меравіч (? — пасьля 1 лютага 1454[1], Кіеў[2]) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Князь слуцкі і капыльскі (пасьля 13981440), князь кіеўскі (14081411[1], 14401454). Заснавальнік княскага роду Алелькавічаў.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сын кіеўскага князя Ўладзімера, унук Альгерда. Па сьмерці бацькі валодаў Слуцкім і Капыльскім княствамі.

Алелька. Невядомы мастак, XVII ст.

У пачатку XV ст. атрымаў ад Вітаўта Кіеўскае княства за падтрымку ў барацьбе са Сьвідрыгайлам (аднак у 1422 страціў гэтую пасаду). У 1411 выдаў прывілей Кіеўскаму кляштару дамініканаў.

У 1417 пры падтрымцы Вітаўта ажаніўся зь ягонай унучкай Настасьсяй, дачкой маскоўскага князя Васіля і Соф’і Вітаўтаўны.

Вёў несупынныя войны з татарамі, баронячы ад іх паўночныя межы дзяржавы[2]. Браў удзел у складаньні Мельнскага міру (1422), а таксама ў выправе Вітаўта на Ноўгарад (1428). Па сьмерці Вітаўта прэтэндаваў на сталец.

У грамадзянскую вайну (14321437) спачатку быў прыхільнікам Сьвідрыгайлы Альгердавіча. У 14321433 пэўны час быў на баку Жыгімонта Кейстутавіча, потым зноў Сьвідрыгайлы[1]. У 1433 Жыгімонт зьняволіў Алельку ў Кернаве, а ягоных жонку і сыноў Сямён і Міхал — ува Ўцяне. Магчыма, у Алелькі быў і трэці сын — Аляксандар.

Па сьмерці Жыгімонта (1440) зноў прэтэндаваў на сталец. Новаабраны вялікі князь Казімер перадаў яму Кіеўскае княства, потым места Асьцёр.

Перад сьмерцю Алелька прыняў схіму пад імем Аляксей. Пахавалі князя ў Кіеўска-Пячэрскай лаўры.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в Валерый Пазднякоў. Алелькавічы // ВКЛ. Энцыкл. Т. 1. — Менск, 2005. С. 218.
  2. ^ а б П. Р. Казлоўскі. Алелькавічы // ЭГБ. Т. 1. — Менск, 1993. С. 101.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]