Акраверш

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Акраве́рш — разьлічаны на зрокавае ўспрыманьне верш, у якім пачатковыя літары вершаваных радкоў, прачытаныя зьверху ўніз, утвараюць якое-небудзь слова: прозьвішча або імя паэта ці таго, каму верш адрасуецца, нейкае прызнаньне, пажаданьне, адказ на пастаўленае пытаньне і г. д. Акравершы ёсьць у М. Багдановіча, У. Дубоўкі, А. Салаўя, Р. Барадуліна, Н. Гілевіча і некаторых іншых беларускіх паэтаў. Часам у паэзіі сустракаюцца тэлевершы, у якіх пэўнае слова ці выраз утвараюць апошнія літары вершаваных радкоў. У мезавершах слова ці выраз шыфруюцца ў сярэдзіне вершаваных радкоў і складаюцца ці з асобных літараў, што чытаюцца па вэртыкалі, ці з асобных частак суседніх словаў або аднаго слова. М. Багдановіч напісаў надзвычай арыгінальны, першы ва ўсходнеславянскай паэзіі «Чацьвярны акраверш», што абядноўвае прыметы акраверша, тэлеверша і мезаверша:

Ах, как умеете Вы, Анна,
Не замечать, что я влюблен.
Но все же шлю я Вам не стон,
А возглас радостный: осанна!

Прынцыпы акраверша ўпершыню ў беларускай і ўсёй усходнеславянскай літаратуры выкарыстаў Ф. Скарына, зашыфраваўшы ў тэкстах «Малой падарожнай кніжыцы» (Вільня, 1522) сваё аўтарства: «Делал доктор Скоринич Францискоус».

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]