Адам Казімер Чартарыскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Адам Казімер Чартарыйскі
Adam Kazimierz Joachim Ambroży Marek Czartoryski
Адам Казімер Чартарыйскі
Адам Казімер Чартарыйскі
POL COA Czartoryski.svg
Пагоня
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 1 сьнежня 1734
Гданьск, Рэч Паспалітая
Памёр 19 сакавіка 1823
Сянява, Аўстрыйская імпэрыя
Род Чартарыйскія
Бацькі Аўгуст Аляксандар Чартарыйскі
Марыя Сафія Сяняўская
Жонка Ізабэла Флемінг
Дзеці Тарэза Чартарыйская,
Марыя Анна Чартарыйская,
Адам Чартарыйскі,
Канстантын Адам Чартарыйскі,
Габрыэла Чартарыйская,
Сафія Чартарыйская
Дзейнасьць пісьменьнік, палітык і літаратурны крытык
Рэгаліі
Ордэн Залатога руна
Ордэн Белага арла
Order of Saint Anne Ribbon.png

Адам Казімер Чартарыйскі (па-польску: Adam Kazimierz Czartoryski) гербу Пагоня (1 сьнежня 1734, Гданьск — 19 сакавіка 1823, Сянява) — польскі дзяржаўны дзяяч, пісьменьнік, літаратурны і тэатральны крытык.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Быў сынам Аўгуста Аляксандра і Марыі Сафіі з Сяняўскіх.

18 лістапада 1761 року ажаніўся з Ізабэлай з Флемінгаў. Мелі 6 дзяцей, у тым ліку Адама Ежы і Канстантына Адама.

Генэральны староста Падольля, адзін з галоўных праціўнікаў караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага сярод магнатэрыі, прадстаўнік лягеру рэформаў. У 1764 стаў маршалкам Канвакацыйнага сойму.

У 1768 Адам Казімер Чартарыйскі быў прызначаны камэндантам Рыцарскай школы, пазьней стаў чальцом Камісіі нацыянальнай адукацыі. З 1775 году кіраўнік рэгімэнта пяхотнай гвардыі Вялікага Княства Літоўскага.

У 17881792 роках быў паслом на Чатырохгадовы сойм. У 1791 быў адным з заснавальнікаў Згуртаваньня прыхільнікаў урадавай канстытуцыі. Быў сябрам польскай масонскай ложы «Трох братоў».

28 чэрвеня 1812 стаў маршалкам Генэральнай канфэдэрацыі Польскага каралеўства.

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Аўтар драматычных твораў, нпр. «Панна на выданьне» (1771), «Катэхізіс кадэцкі» (1774), «Кава» (1779), «Думкі пра польскія пісьмы» (1810).

Узнагароды[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 1764 адзначаны Ордэнам Белага арла, у 1765 стаў кавалерам Ордэну сьвятога Станіслава, у 1762 адзначаны расейскім Ордэнам сьвятога Андрэя Першазваннага, у 1808 імпэрскім Ордэнам Залатога руна[5] і царскім Ордэнам сьвятой Ганны.

Крыніцы і заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  2. ^ а б RKDartists
  3. ^ а б The Peerage
  4. ^ а б Encyclopædia Britannica
  5. ^ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705—2008, 2008, s. 205.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Адам Казімер Чартарыскісховішча мультымэдыйных матэрыялаў