Абсэсіўна-кампульсіўны разлад
| Абсэсіўна-кампульсіўны разлад | |
 Чатыры кампанэнты цыкла АКР | |
| Сынонімы | АКР |
|---|---|
| Спэцыяльнасьць | псыхіятрыя, псыхалёгія |
| Сымптомы | кампульсіўныя паводзіны, абсэсія, трывога, назойлівая думка |
| Лекі | цыталяпрам[d][1][2], флюаксэтын[d][1][2], сэртралін[d][1][2], параксэтын[d][1][2], кляміпрамін[d][1][2], вэнляфаксін[d][1], алянзапін[d][2], кветыапін[d][2], дуляксэтын[d][2], арыпіпразол[d][2], рыспэрыдон[d][2], C₂₀H₂₁FN₂O[d][2], кляміпрамін[d][3], флюваксамін[d][4][1][2] і ляразэпам[d] |
| Клясыфікацыі | |
| МКХ-11 | 6B20 (анг.) |
| МКХ-10 | F42 |
| МКХ-10-КМ | F42, F42.9 і F42.8 |
| МКХ-9-КМ | 300.3[5][6] |
| OMIM | 164230 |
| DiseasesDB | 33766 |
| MedlinePlus | 000929 |
| eMedicine | article/287681 |
| MeSH | D009771 |
| Абсэсіўна-кампульсіўны разлад у Вікісховішчы | |
Абсэсіўна-кампульсіўны разлад (АКР; па-ангельску: obsessive-compulsive disorder, OCD) — псыхічны разлад, пры якім у чалавека ўзьнікаюць інтрузіўныя думкі (так званыя «абсэсіі») і ён адчувае неабходнасьць неаднаразова выконваць пэўную дзейнасьць (так званыя «кампульсіі»), каб палегчыць пакуты, якія выклікаюць абсэсіі, у той ступені, калі гэта пагаршае дзеяздольнасьць[7].
Абсэсіі — гэта пастаянныя непажаданыя думкі, разумовыя вобразы альбо цягі, якія спараджаюць пачуцьці трывогі, агіды альбо дыскамфорту[8]. Некаторыя распаўсюджаныя абсэсіі ўключаюць страх перад заражэньнем, апантанасьць сымэтрыяй, страх паводзіць сябе блюзьнерскі, сэксуальныя апантанасьці й страх магчымага нанясеньня шкоды іншым альбо сабе[7][9]. Кампульсіі — гэта паўтаральныя дзеяньні, якія выконваюцца ў адказ на абсэсіі для памяншэньня трывогі, такія як мыцьцё, праверка, падлік, пошук упэўненасьці й пазьбяганьне сытуацыі.
Кампульсіі ўзьнікаюць часта й звычайна займаюць ня менш за адну гадзіну ў дзень, што пагаршае якасьць жыцьця[7][9]. Кампульсіі звычайна палягчаюць пакуты, але з часам узмацняюць абэсіі. Многія дарослыя з АКР прызнаюць свае рытуалы нерацыянальнымі, але працягваюць іх, каб паменшыць турбаваньне[8][9]. Па гэтай прычыне думкі й паводзіны пры АКР звычайна лічацца супярэчлівымі з ідэальным вобразам сябе ў чалавека.
Прычыны АКР шматфактарныя й не да канца вывучаныя, уключаючы генэтычную схільнасьць, стрэсавыя фактары навакольнага асяродзьдзя, такія як траўмы ў дзяцінстве, анамаліі ў структуры мозгу й функцыі нэўрамэдыятараў, некаторыя лекі альбо наркотыкі, магчымыя аўтаімунныя працэсы ў некаторых дзяцей і, магчыма, эвалюцыйныя фактары, якія ўплываюць на кампульсіўныя паводзіны[10].
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- 1 2 3 4 5 6 7 en (анг.)
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Drug Indications Extracted from FAERS — doi:10.5281/ZENODO.1435999
- ↑ Inxight: Drugs Database
- ↑ Inxight: Drugs Database
- ↑ Анталёгія захворваньняў (анг.) — 2016.
- ↑ Monarch Disease Ontology release 2018-06-29 — 2018-06-29 — 2018.
- 1 2 3 The National Institute of Mental Health (NIMH), Obsessive-Compulsive Disorder [online], www.nimh.nih.gov (анг.)
- 1 2 «Overview — Obsessive compulsive disorder (OCD)». nhs.uk. 16 February 2021. Retrieved 6 November 2021. (анг.)
- 1 2 3 What Is Obsessive-Compulsive Disorder?. psychiatry.org. Retrieved 6 November 2021. (анг.)
- ↑ Browne HA, Gair SL, Scharf JM, Grice DE (September 2014). «Genetics of obsessive-compulsive disorder and related disorders». (анг.)