Ёсіф Воўк-Левановіч

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Ёсіф Воўк-Левановіч
Нарадзіўся 25 кастрычніка (6 лістапада) 1891
Бабруйскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя
Памёр 19 жніўня 1943(1943-08-19) (51 год)
ГУЛАГ[d], СССР
Навуковая сфэра мовазнаўства
Месца працы Польскі педагагічны тэхнікум[d], Мінскі яўрэйскі педагагічны тэхнікум[d], Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт, Інстытут беларускай культуры, Інстытут мовазнаўства, Саратаўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. Г. Чарнышэўскага[d], Саратаўскі педагагічны інстытут[d] і Арэнбургскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт[d]
Альма-матэр Бабруйская гімназія[d] і Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны ўнівэрсытэт

Ёсіф Васілевіч Воўк-Левановіч (6 лістапада 1891, хутар Лявонаўка, Бабруйскі павет, цяпер Асіпавіцкі раён — 19 жніўня 1943, ГУЛАГ) — беларускі мовазнавец. З шляхецкага роду Воўк-Левановічаў.

Нарадзіўся 6 лістапада [ст. ст. 25 кастрычніка] 1891 на хутары Лявонаўка былой Сьвіслацкай воласьці Бабруйскага павету (зараз Асіпавіцкі раён Магілёўскай вобласьці). У 1911 скончыў Бабруйскую гімназію і паступіў на гістарычна-філялягічны факультэт Пецярбурскага ўнівэрсытэту. З пачаткам 1-й сусьветнай вайны пайшоў добраахвотнікам у войска. Быў паранены. У лютым 1918 дэмабілізаваўся, вярнуўся на Радзіму. Тут перажыў нямецкую і польскую акупацыі. Выкладаў у Бабруйскай і Клецкай гімназіях расейскую і лацінскую мовы. У жніўні 1920 мабілізаваны ў Чырвоную Армію. Дэмабілізаваўся ў 1922. Скончыў Петраградзкі ўнівэрсытэт (1923). Зазнаў уплыў Яўхіма Карскага, які тады быў прафэсарам гэтага ўнівэрсытэту. Прыехаў у Менск, дзе выкладаў беларускую мову ў польскім і жыдоўскім пэдтэхнікумах. Зь лютага 1924 у БДУ асыстэнт на катэдры гісторыі беларускае мовы. Адначасова з 1927 навуковы сакратар Камісіі па ўкладаньні гістарычнага слоўніка беларускае мовы Інбелкульту. У 19291930 працаваў у Інстытуце мовазнаўства БелАН. Асноўныя сфэры навуковых інтарэсаў — гісторыя беларускае мовы і беларуская дыялекталёгія. У верасьні 1930 вымушаны выехаць зь Беларусі. Працаваў ў Саратаўскім унівэрсытэце, з 1931 — у пэдінстытуце. Займаў пасаду загадчыка катэдры агульнага мовазнаўства і расейскай мовы Саратаўскага пэдагагічнага інстытуту. Зь верасьня 1934 у Арэнбурскім пэдінстытуце. Загадчык катэдры расейскай мовы і літаратуры. Арыштаваны 17 верасьня 1937. Сасланы ў лягер на Поўначы. Памёр у зьняволеньні 19 жніўня 1943. Рэабілітаваны.

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Лекцыі па гісторыі беларускай мовы. Уступ і фанетыка. Мн., 1927 (факсімільнае выд. 1994);
  • Гістарычнае вывучэнне беларускай мовы ў славянскай філалогіі: Гісторыка-метадалагічны нарыс // Працы БДУ. 1925, № 6—7;
  • Мова выданняў Францішка Скарыны // Чатырохсотлецце беларускага друку. Мн., 1926;
  • Форма «прошлага ў будучым» у мове дакументаў «Літоўскай метрыкі» // Працы БДУ. 1927. Т. 16;
  • Ещё к вопросу о «ляшских» чертах в белорусской фонетике // Slavia (Praha). 1930. R. 9. Seљ. 3.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]